ضرورتي که اجتناب ناپذير است؛ توسعه کشت گلخانه‌اي راه نجات کشاورزي اصفهان

ضرورتي که اجتناب ناپذير است؛
توسعه کشت گلخانه‌اي راه نجات کشاورزي اصفهان

کشاورزي به عنوان يکي از کليدي‌ترين مشاغل در رشد و توسعه جوامع، متاسفانه باوجود تاثيرگذاري بالاي آن در اقتصاد کشور امروز با مشکلات فراواني از جمله کم‌آبي مواجه است. استان اصفهان نيز به عنوان يکي از قطب‌هاي کشاورزي کشور نقش مهمي در پويايي اين حوزه دارد تا جايي که امروز علاوه بر رفع نياز کشور، در حوزه صادرات هم گام‌هاي بلندي برداشته است اما قصه خشکسالي استان اصفهان در چند سال گذشته و خشکي زاينده‌رود براي کشاورزان استان به ويژه شرق اصفهان مشکلات زيادي به بار آورده است.
با اين وجود به گفته بسياري از کارشناسان تغيير الگوي کشت و آبياري و تغيير به سمت کشت گلخانه‌اي مي‌تواند راهگشاي کشاورزان به خصوص در مناطق خشک و کويري باشد. وزير جهاد کشاورزي مهر ماه امسال در سفر به اصفهان انجام داد، در جمع خبرنگاران با اشاره به صنعتي‌شدن کشاورزي و تشديد خشکسالي در کشور، بر لزوم توسعه کشت گلخانه‌اي تاکيد کرد و گفت: راهي جز اين نداريم که آب را به سمت گلخانه‌ها هدايت کنيم. استان اصفهان از نظر وضعيت گلخانه‌ها در سطح متوسط کشور قرار دارد درصورتي‌که بايد با مشکلات کم‌آبي وضعيت بهتري داشته باشد.
به گفته محمود حجتي، محصولات کشت گلخانه‌اي به دليل تقاضاي بالا در کشور مي‌تواند درآمدزا باشد و با توجه به اينکه در کشت گلخانه‌اي مي‌توان محصول غير فصل را کشت کرد، اين توليدات با داشتن متقاضي زياد، مي‌تواند درآمد خوبي داشته باشد.
بايد توجه داشت که کشت گلخانه‌اي کشور با مشکلات بسياري مواجه است، تا جايي که وزير کشاورزي نيز کمبود تسهيلات را مهمترين مشکل پيش روي اين نوع کشت مي‌داند و معتقد است: نبود آب دومين مشکل گلخانه‌هاست درحالي‌که بايد آب بيشتري به گلخانه‌ها اختصاص يابد از سوي ديگر حل مشکل تسهيلات در وام اشتغال روستايي پيش‌بيني شده است.
فعالان بخش گلخانه‌اي نيز از عمده مشکلات متقاضيان احداث گلخانه‌ها را مربوط به نقدينگي و اختصاص بخش اعظمي از هزينه‌ها براي احداث گلخانه‌ها مي‌دانند. از سوي ديگر باوجود تخصيص تسهيلات نامحدود سازمان جهاد کشاورزي براي احداث گلخانه‌ها، در صورت توليد محصول سودمند، بازگشت هزينه‌ها به سه تا پنج سال به زمان نياز دارد. از سوي ديگر باوجودي که 90 درصد لوازم و تجهيزات گلخانه در کشور توليد مي‌شود. شايد تحريم‌ها مانع توسعه گلخانه نشود، اما هزينه‌هاي جانبي را زياد مي‌کند. درنتيجه نگاه و حمايت مسئولان تا زمان بازدهي محصولات، ضرورت دارد.

نبود تشکل و اتحاديه منسجم مشکل کشت گلخانه‌اي
احمد امين يکي از گلخانه داران اصفهان در خصوص مشکلات کشت گلخانه‌اي، گفت: نبود مديريت مناسب، تشکل و اتحاديه منسجم ازجمله مشکلات اين بخش است. افزايش ميزان سرمايه در گردش براي سرمايه‌گذاري اوليه در جهت احداث و حفظ وضع موجود در زمان رشد قيمت‌ها، ضرورت دارد.
وي با بيان اينکه در صورت توليد محصولات باکيفيت، مشکل بازار فروش، عرضه با قيمت مناسب و صادرات وجود ندارد، افزود: در واقع صرفه‌جويي 90 درصدي آب، ارتقا و کنترل کيفيت محصولات، ايجاد اشتغال بالا ازجمله مزاياي کشت گلخانه‌اي است. در واقع به ازاي هر هکتار، 10 شغل به صورت مستقيم و چهار برابر به صورت غيرمستقيم ايجاد مي‌شود.
اين گلخانه دار با اشاره به اينکه تعداد گلخانه‌هاي سنتي کمتر از مدرن است، تصريح کرد: تبديل گلخانه‌هاي سنتي به مدرن جزو طرح‌هاي جهاد کشاورزي است. در واقع گلخانه‌هاي سنتي به علت عدم کنترل کيفيت محصول، مصرف بالاي سوخت و سموم و نداشتن تهويه مناسب کارآيي لازم را ندارند.
وي با بيان اينکه بخش کشاورزي به علت مناسب نبودن زيرساخت‌ها مانند مشکل اسناد مالکيت، يکپارچه نبودن زمين‌هاي کشاورزي و نبود فرهنگ کارگروهي، قادر به جذب گروه کشاورزان نيست، ادامه داد: سازمان جهاد کشاورزي در کاهش و رفع موانع قانوني و مشاوره در مورد امور مختلف مانند بهبود کيفيت محصول تلاش بسياري مي‌کند، اما کشاورزان با برخي مشکلات از جمله چالش تغيير کاربري اراضي حاشيه روستاها، نبود امکان مديريت آب براي آبياري زمين‌ها روبرو هستند، با اين وجود در حال حاضر اتکا به کشت گلخانه‌اي توجيه اقتصادي دارد و مي‌تواند توسعه پيدا کند.

توسعه گلخانه‌ها اولويت اصلي جهاد کشاورزي استان است
معاون امور باغباني سازمان جهاد کشاورزي استان اصفهان نيز در خصوص وضعيت کشت گلخانه‌اي در اصفهان، گفت: 2800 واحد گلخانه در استان اصفهان در سطح 1638 هکتار وجود دارد که 1476 هکتار گلخانه‌ها به توليد سبزي و انواع صيفي و 162 هکتار به توليد گل و گياه زينتي اختصاص دارد.
به گفته محمدمهدي حداد، عمده توليدات کشت گلخانه‌اي در استان اصفهان سبزي و صيفي شامل خيار، گوجه‌فرنگي، فلفل دلمه رنگي بادمجان توت‌فرنگي و انواع سبزيجات برگي و غده‌اي و گل‌هاي زينتي شامل انواع گل‌هاي شاخه بريده مانند گل رز، گياهان آپارتماني، گل‌هاي نشايي فصلي، درخت و درختچه‌هاي زينتي است.
وي تعداد شاغلان در گلخانه‌هاي استان را حدود 16 هزار نفر به‌طور مستقيم دانست و افزود: از جمله مزاياي گلخانه مصرف بهينه آب، اشتغال‌زايي بالا، امکان توليد باکيفيت و بالاتر از ميزان در فضاي باز و توليد محصول خارج از فصل است.
معاون امور باغباني سازمان جهاد کشاورزي استان اصفهان با بيان اينکه کشت گلخانه‌اي در شرايط کم‌آبي استان و عدم توسعه زراعت و باغات يکي از بهترين راه‌هاي توسعه کشاورزي است، تصريح کرد: توسعه گلخانه‌ها بعد از فعاليت‌هاي آبي و خاکي و تامين آب اولويت اصلي جهاد کشاورزي است. براساس نظام استاندارد گلخانه‌اي کشور اگر کسي مجوز پروانه تاسيس را اخذ کند به بانک‌هاي کشاورزي يا سپه معرفي مي‌شود.
وي ادامه داد: سقف پرداخت تسهيلات 14.5 درصدي براي کشت گلخانه‌اي استان‌ها محدوديتي ندارد و در شهرستان‌ها تا سقف 250 ميليون تومان و سود 6 درصد، تسهيلات پرداخت مي‌شود و بازپرداخت وام بعد از يک سال تنفس در طول پنج سال انجام مي‌شود.
به گفته وزير جهاد کشاورزي متاسفانه «ايران در بحث گلخانه‌ها نسبت به کشورهاي ديگر با وضعيت اقليمي نامساعدتر، عقب است و اين کشورها چندين برابر ايران فضاي گلخانه‌اي خود را توسعه داده‌اند». بااين‌وجود امروز به دليل کمبود آب به مصلحت است تا کشاورزان به‌خصوص در منطقه خشک استان اصفهان توسعه گلخانه‌ها را در اولويت کار خود قرار دهند چراکه گلخانه‌ها فرصتي براي صرفه‌جويي در مصرف و افزايش بهره‌وري آب، توسعه اشتغال، پردازش و بازاريابي و … است.