سنگي پيش پاي صنعت سنگ

ايران يکي از چهار کشور توليدکننده سنگ تزييني و ساختماني در جهان، داراي ظرفيت و پتانسيل منحصر به فردي در توليد سنگ است که متاسفانه دهه‌هاي اخير از جايگاه اصلي خود در جهان فاصله گرفته و به نظر مي‌رسد و اکنون همپاي رقباي خود در دنيا حرکت نمي‌کند.

بنا بر آمارهاي سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان در حال حاضر سهم صادرات سنگ در کشور از 3.16 درصد به 1.4 درصد کاهش‌يافته و تنها پنج تا هفت درصد سنگ ايران به صورت خام و فرآوري شده از معادن استخراج و صادر مي‌شود، در حاليکه کشور با داشتن حجم بالاي معادن و منابع سنگ و با واردات تجهيزات مدرن مي‌تواند بيش از 50 درصد سنگ‌هاي فرآوري شده را مطابق باسليقه و در ابعاد مختلف به متقاضيان جهاني آن صادر کند و ارزش‌افزوده قابل‌توجهي از اين صنعت براي کشور ايجاد شود.

به گفته محمدرضا بهرامن رييس خانه معدن ايران، در حال حاضر يک سوم کارخانه‌هاي سنگ تزئيني کشور در استان اصفهان مستقر هستند و بر طبق آمار وزارت صمت حدود 2070 معدن سنگ تزئيني داراي پروانه و 1786 معدن فعال است به اين معنا که حدود 86.3 درصد آن‌ها فعال و عمدتاً با ظرفيت بسيار پايين فعاليت مي‌کنند و بقيه به دليل رکود اقتصادي و نداشتن بازار متوقف شده‌ هستند و همچنين 34 معدن در حال تجهيز است.

    ضرورت ايجاد کنسرسيومهاي صادراتي سنگ در کشور

رييس سازمان صنعت و معدن و تجارت استان اصفهان در خصوص تعداد واحدهاي بهره‌برداري سنگ غيرفعال در استان اصفهان، گفت: در مورد تعداد واحدهاي تعطيل نمي‌توان اظهارنظر قطعي کرد، اما با توجه به پايش انجام شده، حدود 20 درصد واحدهاي سنگ‌بري استان به‌طور موقت تعطيل هستند.

اسرافيل احمديه با بيان اينکه هزار و 113 واحد سنگ‌بري فعال در استان اصفهان وجود دارد، تصريح کرد: سهم واحدهاي فعال 35 درصد، سهم اشتغال آن‌ها 27 درصد، سهم سرمايه آن‌ها 38 درصد و سهم ميزان ظرفيت توليد اين واحدها 37 درصد نسبت به کل کشور است.

وي با اشاره به 2 هزار و 112معدن فعال در کشور وجود دارد، افزود: استان اصفهان باوجود 338 معدن فعال، 16 درصد سهم معادن استان و همچنين فعاليت 5 هزار و 315 نفر در صنعت سنگ، سهم 20.4 درصدي اشتغال استان را به خود اختصاص داده است.

رييس سازمان صنعت و معدن و تجارت استان اصفهان با بيان اينکه در سال 96 کل صادرات سنگ‌هاي تزئيني کشور 1552 هزار تن به ارزش 369.6 ميليون دلار بود که استان اصفهان سهم 50 هزار تني به ارزش 14.7 ميليون دلار را به خود اختصاص داد، گفت: سهم اصفهان در ميزان سنگ‌هاي صادراتي 31 درصد و در ارزش صادرات 4 درصد است که بايد سهم استان بايد با تغيير نگرش متصديان واحدها و ايجاد کنسرسيوم هاي صادراتي و به‌روزرساني واحدها افزايش يابد.

وي با بيان اينکه برخي سنگ‌هاي ساختماني کشور منحصربه‌فرد و داراي ويژگي خاصي است، ادامه داد: سنگ‌هاي تزئيني و ساختماني کشور از استاندارد جهاني و تنوع محصولات در بازار داخلي برخوردار است.

احمديه با بيان اينکه مي‌توان از برندهاي سنگ‌هاي شناخته شده و مطرح کشور در دنيا براي ايجاد برند بين‌المللي در جهت صادرات و فتح بازارهاي جهاني بهره برد، افزود: در حال حاضر با افزايش شهرنشيني و فرسوده‌شدن ساختمان‌هاي شهري و همچنين قوانين و مقررات و مشوق‌هاي مختلف و وجود انجمن‌هاي تخصصي سنگ در استان مي‌توان در رونق بازار سنگ موثر بود.

   تبليغات ضعيف در صادرات صنعت سنگ

اما عضو انجمن سنگ ايران پيش از اين بزرگ‌ترين مشکل و معضل صنعت سنگ را عدم حضور موثر دست‌اندرکاران اين بخش توصيف کرد و به ايسنا گفته بود: تمام صنوف مختلف درگير مشکلاتي همچون ماليات، واردات و يا رکود هستند، بنابراين بايد ديد براي حل چالش‌هاي صنعت سنگ چطور بايد به راه‌حل برسيم و به نظر مي‌رسد در نخستين گام، فعالان اين بخش بايد با يکديگر متحد باشند.

به گفته کاوه فاضل، متاسفانه برخي از واردات سنگ‌هاي خارجي به خصوص در سال جاري به دليل شعار سال گلايه دارند، اما بايد توجه کرد که چند درصد توليد و مصرف سنگ، وارد ايران مي‌شود، البته مطابق برخي از آمار غيرموثق، آمار واردات سنگ بالا نيست و از سوي ديگر نبايد رکود صنعت سنگ را گردن واردات انداخت و اين موضوع قابل‌قبول نيست.

بااين‌وجود اصفهان و به دنبال آن کشور باوجود پتانسيل بالاي توليد و معادن مختلف سنگ، همچنان در صادرات اين محصول که مي‌تواند جايگزين مناسبي براي صادرات نفت باشد، دچار ضعف است و به اعتقاد رييس هيئت مديره اتحاديه سنگ‌بران اصفهان، هيچ گروه تجاري و تبليغي چه از طرف اين صنف و چه از طرف دولت براي صنعت سنگ فعال نشده درحالي‌که براي معرفي اين صنعت به دنيا بايد در تبليغات هزينه کنيم، اما متاسفانه در اين بخش حتي در گمرک کارشناس با چنين تخصصي نداريم.

حسين حجار تاکيد کرد: در حال حاضر توان ارتقا کيفيت صادرات را نداريم، چراکه تبليغ و شناخت نداريم، درحالي‌که بايد با شناخت کشورهاي هدف، نوع نيازشان به سنگ‌هاي مختلف را مشخص کنيم و بر اساس آن برنامه‌ريزي‌هاي لازم را انجام دهيم.

   الفباي توليد در صنعت سنگ وجود ندارد

از سوي ديگر دبير کميسيون معادن اتاق بازرگاني اصفهان در خصوص رکود بازار سنگ، اظهار کرد: در يک برهه زماني با توسعه ساخت‌وساز مسکن مهر، بازار داخلي سنگ رشد کرد، اما با افزايش مسکن ميزان ساخت‌وساز و تقاضا کمتر شد. به اين ترتيب نبود برنامه و آينده‌نگري صحيح، بازار سنگ را با رکود مواجه کرد.

شهريار شعباني با بيان اينکه توليد واحدهاي توسعه‌يافته بهره‌برداري سنگ، تنها جوابگوي بازار داخلي است، تاکيد کرد: منابع و معادن سنگ کشور، ظرفيت لازم براي توليد سنگ را دارند، بنابراين براي اتصال به دهکده جهاني و افزايش صادرات، بايد فضاي کار براي توليد بيشتر مهيا شود.

وي با بيان اينکه کيفيت و سايز محصولات سنگ مورد متقاضي جهان متفاوت است، افزود: بنابراين تجهيزات، ماشين‌آلات مدرن و سرمايه کافي براي صادرات محصولات باکيفيت
ضرورت دارد.

وي با بيان اينکه کشور پتانسيل کافي براي صادرات سنگ را دارد، اما هنوز در دنيا مطرح نشده است، تصريح کرد: البته سنگ خام به کشور چين صادر مي‌شود و در آنجا سنگ خام، برش خورده و باکيفيت بالا در جهان عرضه و شناخته مي‌شود‌. به اين ترتيب تقاضا و فروش سنگ کشور نيز افزايش مي‌يابد.

شعباني با اشاره به اينکه سنگ ايران در دنيا شناخته شده است، تاکيد کرد: با صدور سنگ به صورت خام موافق هستم، اما کشور در صادرات آن با مشکل روبرو است، بنابراين ايران اين محصول را با برند ديگر کشورها ازجمله چين به کشورهاي کانادا و آمريکا صادر مي‌کند.