هر واحد بوم گردي، يک بنگاه اقتصادي و فرهنگي

تکرار بي امان روزهاي شلوغ لبريز از دود و دم، آن هنگام که تخيل آدمي را به تمناي گوشه اي دنج و خلوت به پرواز در مي آورد، نمود روشني از نياز انسان ها به اقامت موقت در خانه هاي بومي است تا گذران چند روز خاطره انگيز در آن زداينده خستگي و خمودگي از شانه شهرنشينان کلافه باشد.

اقامتگاه بومي و محلي به خانه هاي قديمي بازسازي شده اطلاق مي شود که در آن سعي بر اين است تا مهمانان با شيوه سنتي زندگي در آن محل خاص آشنا شوند و در محيطي طبيعي سفر خود را به انجام برسانند. اقامتگاه بوم‌ گردي به معناي محل اقامت مسافر منطبق بر فرهنگ و جغرافياي آن منطقه است و ساخت آنها به دليل اينکه قاعده خاصي ندارد حتي اگر در يک منطقه جغرافيايي باشند باز هم تشابه کمي با همديگر دارند و بوميان هر منطقه جغرافيايي بر اساس شرايط ساخت و ساز و مهم تر از آن فرهنگ منطقه خود دست به ساخت اقامتگاه هاي بوم گردي مي زنند.

بوم‌گردي همچنين به ‌معناي حفظ و نشر اصالت و فرهنگ هر منطقه است ؛ خدمات قابل ارائه در اين واحدها رنگ و بوي سنتي و نوستالوژيک دارد، صندوقچه هاي قديمي به جاي قفسه هاي کتاب و لباس، جاجيم و گليم به جاي فرش و موکت، غذاهاي محلي ، شب نشيني دور آتش به جاي تماشاي تلويزيون، دوشيدن شير گاو، پختن نان و غيره از جاذبه هاي اين محل هاست در بوم گردها خبري از بشقاب هاي رنگين، انواع کباب ها و غذاهاي بين المللي نيست و غذاهاي سنتي و قديمي از طرف چند تن از بوميان که بيشتر از بانوان آن منطقه هستند براي مسافرها سرو مي‌ شود.

مهمترين تمايز مراکز اقامتي بوم گردي داشتن سبک سنتي است که گردشگران زيادي را به سمت خود جذب و مالکان اين مراکز اصرار به داشتن اين سبک زندگي دارند.

اقامتگاه هاي بوم گردي به دليل اينکه براساس معماري سنتي منطقه ساخته مي شوند کمترين تاثير مخرب زيست محيطي را دارند و به نوعي بخشي از بافت طبيعي منطقه به حساب مي‌آيند.

در بوم گردي گردشگران خواستار نزديک شدن به شرايط زيست طبيعي و بومي، استفاده ازغذاهاي سنتي و تجربه زندگي به سبک قديم هستند. اقامتگاه هاي بوم گردي مهمترين و بهترين ظرفيت براي توسعه اقتصادي و پيشرفت محسوب مي شوند.

ايران از نظر داشته هاي طبيعي و فرهنگي جزو 10 کشور برتر جهان است و وجود يک ميليون سايت تاريخي، 34 هزار اثر تاريخي با ثبت ملي و 23 اثر با ثبت جهاني به يکي از کانون هاي اصلي گردشگري تبديل شده است، در زمان حاضر به گفته مسوولان هزار و 467 اقامتگاه بوم‌گردي در کشور پروانه فعاليت دارند که بر اساس هدف‌گذاري‌هاي انجام گرفته قرار است تا آخر دوره فعاليت دولت دوازدهم، اين تعداد به 2 هزار اقامتگاه افزايش يابد.

تعداد گردشگران ورودي به ايران درسال 96 در مجموع نزديک به 5 ميليون و 100 هزار تن بود که به گفته مسئولان اين رقم تا آذرماه امسال به بيش از 6 ميليون تن افزايش يافته است، از اين رو بسياري از صاحبنظران بر اين باورند که به دليل اقبال ملي و جهاني به تفريح و گردش، به ازاي هر 500 ميليون ريال امکان ايجاد يک شغل در بخش گردشگري وجود دارد که شتاب ايجاد اشتغال در اين زمينه، گردشگري را به عنوان يکي از محورهاي مهم توسعه در کشور تبديل کرده است.

در زمان حاضر از هر 11 شغل، يک شغل مربوط به بخش گردشگري است. اين مهم تا حدي در اقتصاد اثرگذار شده که از آن بعد از صنايع نفت و خودروسازي به عنوان اقتصاد سوم جهان ياد مي شود.

تاريخچه صنعت گردشگري در ايران بسيار جوان است .براساس آمار، کشور ايران با داشتن بيش از 33 هزار اثر ثبت شده ملي و 22 اثر ثبت جهاني و يک ميليون سايت تاريخي، تمدني، گردشگري و اکوتوريسمي جزو 15 کشور برتر دنيا از لحاظ جاذبه ‌هاي فرهنگي، طبيعي، مذهبي و زيارتي است، اما در رتبه‌ بندي ‌هاي جهاني در ميان 139 کشور رتبه 114 را به خود اختصاص داد و به لحاظ درآمد گردشگري در رتبه 70 جهان قرار دارد که نشان‌دهنده سهم ناچيز کشور در اين صنعت جهاني است.

آمارها حاکي از آن است درآمد سال گذشته کشور از بخش گردشگري 7.5 ميليون دلار بوده است. همين مساله موجب شده است بسياري از کارشناسان مقوله گردشگري را « محرک اقتصاد» توصيف کنند که در شرايط سخت چاره اي آسان براي درآمد زايي و اشتغال در دوران تحريم است.

بنا به اظهار کارشناسان ، صنعت گردشگري به عنوان يکي از پردرآمد ترين صنايع جهان به دليل گردش مالي چشمگير درآن توجه بسياري از سرمايه گذاران کلان و خرد را به ويژه در دهه اخير به سوي خود جذب کرده است، در اين ميان بازگشت به فرهنگها، آداب و سنتهاي قديمي و بازديد از نقاط محلي و بومي به عنوان جاذبه اي قوي مورد استقبال و مطالبه گردشگران قرار گرفته است.

بوم گردي به عنوان شاخه اي از گردشگري به عقيده متخصصان اين بخش، حتي در دورترين روستاهاي کشور موجب تحول شده به گونه اي که برخي روستاها با تکيه بر اين ظرفيت توانسته اند بيکاري را ريشه کن کنند و به دهکده اي فراتر از مرزهاي کشور تبديل شوند.

اصفهان اين کهن ديار لبريز از فرهنگ و تمدن به اذعان کارشناسان از ظرفيت بالقوه اي در اين بخش برخوردار است. وجود طيف متنوع و منحصر به فرد از روستاها با تنوع قومي، فرهنگي، اقليمي و آييني افق وسيعي را در بخش بوم گردي اين استان پديدار کرده است. استان اصفهان داراي 107 شهر و يکهزار و 934 روستاست ؛ که با بيش از 22 هزار بنا و اثر تاريخي که يکهزار و 850 مورد آن به ثبت ملي و چهار اثر آن به نام هاي ميدان نقش جهان، کاخ چهلستون، باغ فين کاشان و مسجد جامع به ثبت جهاني رسيده است، کانون توجه گردشگران داخلي و خارجي است.

استان اصفهان با برخورداري از جاذبه هاي طبيعي و گردشگري بويژه در مناطق شرق و غرب از جمله استان هاي پيشرو در رويکرد به بومگردي محسوب مي شود بگونه اي که تعداد اقامتگاه هاي بومگري اين استان از سال 92 از50 باب به 263 اقامتگاه در سال 97 رسيده است.

علاوه بر گردشگران داخلي، گردشگران خارجي بويژه اروپايي ها علاقه زيادي به ديدن مناطق کويري شرق اصفهان دارند. از سوي ديگر اقبال گسترده اي بين مردم استان براي سفر به شهرها و روستاهاي درون استاني وجود دارد.

بوم گردي، آغازي براي مهاجرت معکوس

معاون توسعه روستايي و مناطق محروم کشور به تازگي در نشست خبري در اين خصوص اظهارداشت: 10 درصد از اعتباراتي که از صندوق توسعه ملي براي اشتغال روستاييان و عشاير در نظر گرفته شده مربوط به کارهاي بوم گردي و اقامتگاه هاي روستايي است.

به گفته وي بخشي از اعتباراتي که از صندوق توسعه ملي ويژه اين کار ديده شده است ظرفيت خيلي خوبي را براي توسعه بوم گردي ايجاد مي کند همچنين ورود پررنگ بخش خصوصي، اتحاديه و انجمن بوم گردي کشور را به دنبال خواهد داشت.

معاون توسعه روستايي و مناطق محروم کشور افزود: با پرداخت تسهيلات اين بخش مي توان انتظار داشت که روند مهاجرت از روستا به شهر متوقف شود که اين پديده را به طور يقين در آمارهاي سرشماري هاي آتي خواهيم داشت گرچه ادعاي سنگيني است اما با آمارهايي که بدست ما رسيده و با بازديد از روستاها و کارهايي که دولت براي روستاها انجام مي دهد اين اتفاق خواهد افتاد.

به گفته وي نقش اقامتگاه‌هاي بوم گردي تکميل کننده توسعه روستايي است.

آينده روشن صنعت گردشگري

معاون رييس جمهور و رييس سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري بهمن امسال در حاشيه مراسم آغاز عمليات اجرايي طرح نمونه گردشگري مهستان نقش جهان اصفهان گفت: بدون شک با حمايت از صنعت گردشگري ضمن اشتغالزايي در شهرها و بويژه روستاها، درآمد زيادي براي کشور بدست خواهد آمد.

به گفته او تا پايان آذرماه سال جاري بيش از 6 ميليون نفر گردشگر خارجي به ايران آمدند و با افزايش اين ميزان تا پايان سال رکورد جديدي در کشور ثبت خواهد شد و از آنجايي که کشور ما به مباحث اقتصادي جديد همچون گردشگري نياز دارد مسوولان ملي و محلي عزم خود را براي توسعه گردشگري جزم کرده اند.

وي ادامه داد: بر همين مبنا و با توجه به شور و نشاطي که در حوزه گردشگري کشور رخ داده است تا پايان امسال رکورد جديدي از نظر ورود گردشگر خارجي ثبت خواهد شد.

رييس سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري با اشاره به افزايش سرمايه گذاري ها در حوزه گردشگري تصريح کرد: 120 هزار ميليارد تومان حجم سرمايه گذاري گردشگري نشان مي دهد که آينده روشني براي اين صنعت وجود خواهد داشت.

وي با بيان اينکه افزايش کمي و کيفي در زيرساخت هاي گردشگري تراز آن را در سالهاي آينده بيشتر مي کند، افزود: طي يکسال و نيم گذشته ايران در حوزه طبيعت گردي به رشد قابل ملاحظه اي دست پيدا کرد.

باروري اقتصاد اصفهان با توسعه گردشگري

معاون عمران روستايي بنياد مسکن انقلاب اسلامي به تازگي در حاشيه ديدار با استاندار اصفهان گفت: توسعه گردشگري روستايي با هدف اشتغالزايي از اولويت هاي اين نهاد است و به متقاضيان ايجاد واحدهاي بوم گردي در اين مناطق تسهيلات لازم پرداخت مي شود.

محمدرضا شاملو افزود : بنياد مسکن براي مشارکت در جهت اجراي طرح هاي مشارکتي آمادگي کامل دارد.

وي با بيان اينکه از اواخر دولت هشتم، 450 روستا به عنوان هدف گردشگري در کشور مد نظر قرار گرفتند، اظهار کرد: تعدادي از آنها مانند ابيانه داراي بافت ارزشمند و تاريخي هستند که در مرحله نخست براي آنها رديف بودجه تخصيص يافت و اين کار به خوبي در حال پيشرفت است. شاملو اصفهان را يکي از قطب هاي گردشگري کشور اعلام و اضافه کرد : با توجه به خشکسالي هاي اخير، توسعه گردشگري روستايي کمک بسياري به اقتصاد استان مي کند.

وي با بيان اينکه 18 روستا در استان در مرحله نخست براي هدف گردشگري تعيين شدند، خاطرنشان کرد: آنها بايد در کارگروه ملي مطرح شوند تا بودجه اي برايشان تخصيص يابد.

توسعه متوازن گردشگري نيازمند سرمايه گذاري

مديرکل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اصفهان اظهار کرد: توسعه متوازن گردشگري در اين استان نيازمند سرمايه گذاري است که تحقق اين مهم از جمله اهداف اساسي اين نهاد است.

به گفته وي اکنون 350 طرح گردشگري به ارزش10 هزار ميليارد ريال از سوي بخش خصوصي در همه نقاط اين استان در حال انجام است.

فريدون الهياري افزود: براي تحقق اين راهبرد ظرفيت اقامت بخش گردشگري استان از 20 هزار تخت در سال 1396 اکنون به حدود 28 هزار تخت افزايش يافته است. وي گردشگري را يکي از مهمترين شاخصه‌ هاي توسعه استان برشمرد و بيان داشت: توسعه گردشگري در اين استان که به عنوان قطب مهم گردشگري کشور مطرح است ، بيش از پيش داراي اهميت و اولويت است.

مديرکل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اصفهان يادآور شد: در همين راستا 112 طرح گردشگري تا پايان سال جاري در اين استان به بهره برداري مي رسد. بهره برداري از  اقامتگاه هاي سنتي، اقامتگاه هاي بوم گردي و مجتمع هاي گردشگري در شهرستان هاي اصفهان، کاشان، سميرم، شهرضا، فريدونشهر، نجف آباد، نائين و شاهين شهر از جمله اين طرح ها بوده است.

الهياري مقدار اعتبار سرمايه گذاري شده براي اجراي اين تعداد طرح ها را بيش از 300 ميليارد ريال اعلام کرد و گفت : با بهره برداري از طرح ها 778 تخت به ظرفيت اقامتگاه هاي گردشگري استان اضافه و براي 246 نفر اشتغالزايي شده است.