نسخه آشتی ترک‌ها  

سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، روز جمعه (دهم بهمن‌ماه) برای دیدار رسمی از ترکیه به این کشور سفر کرد. این سفر که در شرایط بسیار حساس کنونی و در اوج تنش ها میان آمریکا و ایران  انجام شد مورد توجه رسانه های جهان قرار گرفت و بسیاری از منابع خبری درباره اهداف این سفر تحلیل هایی داشتند.

ترکیه و میانجی گری برای حل بحران ایران و آمریکا

به گزارش اخبار اصفهان ترکیه به این نتیجه رسیده است که اسرائیل، دشمنی سرسخت و جنگ‌طلب است که به ‌دنبال سلطه بر خاورمیانه است و می‌تواند تهدیدی بزرگ‌تر برای ثبات منطقه باشد و درصدد است آمریکا را به جنگ با ایران سوق دهد. بنابراین اردوغان تلاش های جدی برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا را آغاز کرده است. چند ساعت قبل از سفر سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان به ترکیه، تحلیلگران این کشور به شکلی گسترده درباره خط تنش بین ایران و آمریکا اظهارنظر کرده واغلب رسانه‌ها و پایگاه‌های خبری این کشور، به توان رزمی و آمادگی دفاعی ایران برای واکنش در برابر هر نوع حمله احتمالی اشاره کردند.

با این حال، اغلب روزنامه‌ها، شبکه‌های تلویزیونی و سایت‌های خبری – تحلیلی نزدیک به حزب حاکم ترکیه، در صدد آن برآمدند که نقش میانجیگرانه آنکارا و اردوغان را برجسته کنند. میزبانی گرم ترکیه و مواضع مقامات ارشد این کشور در مخالفت با گزینه نظامی علیه ایران، بخشی از پازل سیاست های ترکیه در این زمینه است.

از طرف دیگر آنکارا پیام‌های خاصی را هم به ایران و هم به آمریکا می‌فرستد. پیام به ایران واضح است: یک: با واشنگتن مذاکره کنید تا از تشدید بحران جلوگیری کنید و مسئله هسته‌ای حل شود. دو: روابط خود را با کشورهای منطقه بهبود بخشید. پیام‌ها به آمریکا در بیانیه‌های وزیر فیدان مستور است و به آمریکا می‌گوید: اینجا را به ونزوئلای دوم تبدیل نکنید و در مذاکره با ایران، اولویت بندی داشته باشید و پرونده‌ها را یکی یکی جلو ببرید.

شواهد هم نشان داده که پیام ترکیه موثر بوده و ترامپ می‌خواهد همه پرونده‌ها را به یک باره با هم روی میز نگذارد. در همین راستا بسیاری از منابع خبری از پیشنهاد اردغان برای برگزاری یک ویدئوکنفرانس میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان  با هدف کاهش تنش‌ها پرده برداشتند. گویا ترامپ هم  نسبت به این ابتکار ابراز علاقه کرده، اما تا قبل از سفر عراقچی به ترکیه پاسخی رسمی از سوی  ایران به این پیشنهاد اردوغان اعلام نشده بود .

از این رو  عباس عراقچی درصدد برآمد که پاسخ تهران به این پیشنهاد را از مجاری دیپلماتیک منتقل کند. نمی توان کتمان کرد که ایران فضای مذاکراتی از جانب آمریکا را فیک و نوعی صحنه سازی برای حمله ناگهانی ارزیابی می کند ولی باز هم در چنین شرایطی وزیر امور خارجه  در دیدار  با مقامات ترکیه ای اعلام کرد که ایران برای مذاکره با آمریکا هیچ مشکلی ندارد اما مذاکره در سایه تهدید نمی‌تواند شکل بگیرد. امریکا حتما باید تهدید را کنار بگذارد و مذاکره عادلانه و منصفانه را در پیش بگیرد.

ایران و پیام همگرایی منطقه ای

در شرایطی که  ترامپ معتقد است ایران عمداً روند گفت‌و‌گو‌ها را کُند کرده و امیدوار است ناوگان نظامی او تمرکز تصمیم‌گیران تهران را افزایش دهد هدف سفر وزیر امور خارجه ایران  به ترکیه نه جلوگیری از حمله آمریکا بلکه شفاف کردن هزینه های این حمله برای کشورهای منطقه است.  همچنین باید توجه داشت که سفرعراقچی به ترکیه نماد دیپلماسی فعال ایران در اوج فشارهای امریکا است و نشان می دهد حرکتی که هم اقتدار ملی و انسجام داخلی را بازنمایی می‌کند و هم پیام روشنی از همگرایی منطقه‌ای علیه تنش‌سازی واشنگتن و تل‌آویو ارسال می‌کند.

همگرایی ایران و ترکیه بیانگر درک مشترک از جنگ ترکیبی آمریکایی – صهیونیستی و ضروروت همکاری برای مقابله با بی ثبات سازی منطقه ای است. حمایت کشورهای منطقه و استقبال از میانجی گری مشروط، پیام روشنی به آمریکا می تهد؛ نظم جدیدی در غرب آسیا شکل گرفته که در آن ایران بازیگر محوری و غیر قابل خذف است.