تب و بدن‌درد؛ از تفاوت‌های مهم آنفلوآنزا و سرماخوردگی

همه ساله به اوایل پاییز که نزدیک می شویم موجی از بیماری های تنفسی با نشانه های عطسه و سرفه و آبریزش از بینی هم از راه می رسد به نحوی که نمی توان تشخیص داد آنفولانزا گرفته ایم یا فقط یک سرماخوردگی ساده یا حساسیت فصلی است. چند سالی هم هست که کرونا به این بیماری های اضافه شده و در مجموع علائم مشترکی با یکدیگر دارند. حال اینکه، چگونه در مراحل اولیه تفاوت این بیماری ها برای افراد می تواند قابل تشخیص باشد موضوعی است که دکتر اورنگ ایلامی، فوق تخصص بیماری های عفونی درباره آن توجه به نکات زیر را مهم می داند:

1. آنفلوآنزا و سرماخوردگی هر دو دستگاه تنفسی را درگیر می‌کنند و به دلیل شباهت برخی علائم، ممکن است تشخیص آنها برای افراد دشوار باشد؛ با این حال، نحوه شروع و شدت علائم می‌تواند در افتراق این دو بیماری کمک‌کننده باشد. آنفلوآنزا معمولاً به صورت ناگهانی و با علائم شدیدتر آغاز می‌شود، در حالی که سرماخوردگی اغلب به تدریج و با علائم خفیف‌تر بروز می‌کند.
2. تب در آنفلوآنزا شایع‌تر است، در آنفلوآنزا معمولاً تب بالا، اغلب بالاتر از ۳۸ درجه، مشاهده می‌شود، در حالی که تب در بزرگسالان مبتلا به سرماخوردگی نادر است یا به صورت خفیف بروز می‌کند. دردهای عضلانی در آنفلوآنزا معمولاً شدید و گسترده هستند، اما در سرماخوردگی این دردها خفیف‌تر بوده یا ممکن است وجود نداشته باشند. همچنین خستگی و ضعف در آنفلوآنزا می‌تواند شدید و مفرط باشد و حتی بیش از دو هفته ادامه پیدا کند، در حالی که این علائم در سرماخوردگی معمولاً متوسط و کوتاه‌مدت هستند.
3. آبریزش و گرفتگی بینی و عطسه از علائم شایع‌تر سرماخوردگی است، این علائم در آنفلوآنزا کمتر دیده می‌شوند. همچنین سرفه در آنفلوآنزا معمولاً خشک، شدید و مداوم است، اما در سرماخوردگی بیشتر به صورت متوسط و گهگاهی بروز می‌کند.
4. ۴-درمان اصلی هر دو بیماری، حمایتی است و استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان و استفاده از داروهای مناسب برای کاهش تب و درد، مانند استامینوفن، می‌تواند به کنترل علائم کمک کند. داروهای ضدویروس آنفلوآنزا از جمله اوسلتامیویر در صورتی بیشترین اثر را دارند که حداکثر تا ۴۸ ساعت پس از شروع علائم مصرف شوند و معمولاً برای افراد پرخطر یا بیماران مبتلا به موارد شدید بیماری تجویز می‌شوند.
5. در افرادی که به دلیل آنفلوآنزا بستری شده‌اند یا در گروه‌های پرخطر قرار دارند، حتی پس از گذشت ۴۸ ساعت از شروع علائم نیز ممکن است پزشک مصرف داروی ضدویروس را تجویز کند.
6. آنتی‌بیوتیک‌ها هیچ تأثیری بر ویروس‌های عامل سرماخوردگی و آنفلوآنزا ندارند و مصرف آنها نه تنها کمکی به بهبود بیماری نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب بروز عوارض گوارشی و حساسیت و مهم‌تر از همه، افزایش مقاومت میکروبی شود. مقاومت میکروبی یکی از تهدیدهای جدی برای سلامت جامعه است.
7. در مصرف داروهای گیاهی و فرآورده‌های طب سنتی نیز باید احتیاط کرد و نباید تصور شود که هر ماده گیاهی برای درمان تمام علائم سرماخوردگی مناسب است؛ برای نمونه، مصرف آویشن به تنهایی و بدون توجه به شرایط بیمار، لزوماً برای درمان سرماخوردگی مناسب نیست و در برخی موارد حتی می‌تواند موجب تشدید علائم و مشکل ساز شود.
8. سالمندان ۶۵ سال و بالاتر، کودکان زیر پنج سال به ویژه کودکان زیر دو سال، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای از جمله بیماری‌های قلبی و ریوی، آسم، دیابت، بیماری‌های کلیوی، کبدی و خونی، نقص سیستم ایمنی و چاقی مفرط، بیشتر در معرض عوارض شدید بیماری قرار دارند.
9. تنگی نفس یا مشکل در تنفس، درد یا فشار مداوم قفسه سینه، گیجی ناگهانی یا کاهش سطح هوشیاری، تب شدید که بیش از سه روز ادامه داشته باشد و همچنین بهبود نیافتن بیماری یا بازگشت علائم با شدت بیشتر، از جمله علائم هشداردهنده‌ای هستند که در صورت بروز آنها باید فرد برای ارزیابی پزشکی مراجعه کند.
10. تزریق سالانه واکسن آنفلوآنزا یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه است. واکسن آنفلوآنزا برای افراد ۶ ماه و بالاتر قابل استفاده است و به‌ویژه برای افراد قرارگرفته در گروه‌های پرخطر اهمیت دارد.
11. تشخیص قطعی سرماخوردگی، آنفلوآنزا و کووید-۱۹ تنها بر اساس علائم بالینی امکان‌پذیر نیست، چراکه علائم این بیماری‌ها همپوشانی زیادی دارند. برای نمونه، تنگی نفس در سرماخوردگی و آنفلوآنزا کمتر شایع است، در حالی که می‌تواند در کووید-۱۹ بیشتر مشاهده شود؛ با این حال، نمی‌توان تنها بر اساس وجود یا نبود یک علامت، بیماری را به طور قطعی تشخیص داد.
12. توجه به علائم، پرهیز از مصرف خودسرانه داروها و آنتی‌بیوتیک‌ها، رعایت اصول پیشگیری و مراجعه به پزشک در موارد شدید یا پرخطر، از مهم‌ترین اقدامات برای مدیریت صحیح بیماری‌های تنفسی در فصل سرماست.