برخورداري و فقر، سينه به سينه هم در اصفهان

يکي از بحث‌ برانگيزترين موضوعات کشور در سال‌هاي اخير معيار تعيين خط فقر است، نرخ فقر در اصفهان بر اساس گزارش‌ مرکز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي، 95/11 درصد اعلام‌شده که عددي متناقض نسبت به شعار برخوردار بودن اين استان است.

به گزارش  مرکز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي خط فقر در سال 97 را با رشد  25 درصدي گزارش کرده‌است. برخي صاحب‌نظران درآمد ماهانه سه ميليون تومان را معياري براي خط فقر مي‌دانند، بعضي ديگر 2ميليون و 700 هزار تومان را ملاک قرار مي دهند و اين در حالي است که به‌تازگي زمزمه‌هايي از معيار قرار گرفتن درآمد ماهانه پنج ميليون تومان براي نشان دادن خط فقر در کلان‌شهرهاي تهران و اصفهان به گوش مي‌رسد.

معيارهايي همچون تفاوت دستمزد در شهرهاي مختلف، اختلاف قيمت زمين، مسکن و اجاره‌بها، تفاوت آموزش، هزينه درمان و… براي خط فقر در نظر گرفته مي‌شود. در اين زمينه رسول خضر، عضو کميسيون اجتماعي مجلس با تأکيد بر اينکه رقم خط فقر با توجه به تورم بايد تغيير پيدا کند، اظهارمي کند: «خط فقر را سه ميليون تومان تعريف کردند اما به نظر من خط فقر الآن با اين وضعيت گراني بايد تغيير پيدا کند؛ فکر مي‌کنم خط فقر به پنج ميليون تومان در شهرستان‌ها و در تهران به 10 ميليون تومان نزديک مي‌شود، اين واقعيت را بايد بپذيريم.»

احمدرضا معيني، رييس کانون هماهنگي شوراي اسلامي کار اصفهان نيز درباره تعيين رقم خط فقر تصريح مي‌کند: رقم خط فقر در استان‌هاي مختلف متفاوت است. ضمن اينکه متأسفانه در کشور ما جامعه آماري درستي وجود ندارد و هر نهاد به‌طور جداگانه آماري ارائه مي‌دهد.

وي مي‌افزايد: به‌عنوان‌مثال نرخ تورم اعلام‌شده از سوي مرکز آمار با افزايش سرسام‌آور قيمت‌ها، اصلا هم‌خواني ندارد و هيچ عقل سليمي آن را نمي‌پذيرد.

معيني اظهار مي‌کند: بنا بر آمارهاي غيررسمي، رقم خط فقر زير دو ميليون و 400 هزار تومان است، اما با توجه به ارقام استخراجي از شهرهاي مختلف در حال حاضر خط فقر در استان‌هايي مانند تهران و اصفهان تا رقم پنج ميليون تومان هم تعيين مي‌شود.

پايين آمدن قدرت خريد مردم

با ترسيم نقشه فقر از سوي موسسه عالي آموزش و پژوهش در مديريت و برنامه‌ريزي در سال گذشته بسياري از باورهاي مردم در رابطه با ميزان فقر موجود در شهرهاي مختلف به هم‌ريخت. نمونه بارز آن را مي‌توان اصفهان نام برد، شايد باور مردم نسبت به رتبه فقر در استان برخورداري همچون اصفهان بسيار متفاوت از واقعيت موجود بود ولي نتيجه اين رتبه‌بندي حقيقتي ديگر را نشان داد که حاکي از فراواني مشکلات در کلان‌شهر اصفهان است.

در اين شرايط بررسي شاخص‌هاي فقر در اصفهان به‌عنوان يکي از بزرگ‌ترين و پرجمعيت‌ترين استان‌هاي کشور از اهميت زيادي برخوردار است، در سال‌هاي اخير همواره اصفهان در رتبه بالاي جدول قرار داشته و امسال نيز به دليل گراني ارز و کاهش قدرت خريد، شرايط ناخوشايندتر از گذشته شده است. اين نتايج در حالي به‌طور واضح به نمايش گذاشته مي‌شود که بسياري، اصفهان را استاني برخوردار مي‌دانند و خود خواهانه مانع از توجه مسئولان و حتي اختصاص اعتبارات مناسب‌تر به اين استان مي‌شوند، البته بر اساس آمار موجود اين فقر در برخي از شهرستان‌ها به‌ويژه در شرق استان اصفهان با شدت بسياري ريشه دوانيده و در تعدادي از شهرستان‌ها همچون شهرستان‌هاي مبارکه، نجف‌آباد، خميني‌شهر و فلاورجان، ميزان فقر بسيار
کم‌رنگ‌تر است.

در اين‌باره مرتضي سامتي، استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان با تأکيد بر رشد فقر در اصفهان نسبت به ابتداي سال  مي‌گويد: خط فقر تعاريف متفاوتي دارد، عده‌اي الگوي تعيين خط فقر را تأمين مواد غذايي و امکانات اوليه براي يک خانوار مي‌دانند و از اين‌رو درآمد ماهانه دو ميليون تومان را براي خط فقر در نظر مي‌گيرند، عده‌اي ديگر بر اساس اهداف توسعه‌اي همچون خوراک، پوشاک، مسکن، آموزش و بهداشت، خط فقر هر شهري را تعريف مي‌کنند و البته تعاريف متفاوتي که براي هرکدام معيارهايي در نظر گرفته مي‌شود. وي مي‌افزايد: نکته قابل‌توجه آن‌که در شرايط فعلي به دليل افزايش نرخ دلار، قيمت تمام مايحتاج معمول مردم افزايش حداقل 2.5 برابري داشته و اين به معناي رشد 2.5 درصدي فقر در بين مردم است.