امتیاز ویژه برای داوطلبان آسیب‌دیده جنگ در انتظار تصویب

در شرایطی که حدود یک ماه تا برگزاری کنکور سراسری ۱۴۰۵ باقی مانده است، سازمان سنجش آموزش کشور از آغاز بررسی‌های کارشناسی برای تدوین سهمیه ویژه داوطلبان آسیب‌دیده از جنگ خبر داده است؛ سهمیه‌ای که قرار است بخشی از آسیب‌های ناشی از شرایط جنگی و جابه‌جایی اجباری خانواده‌ها را جبران کند و در صورت تصویب، برای نخستین بار در آزمون سراسری اعمال شود.

امسال متقاضیان ورود به دانشگاه‌ها در سال ۱۴۰۵ ممکن است با سهمیه‌ای جدید روبه‌رو شوند؛ سهمیه‌ای که این بار نه بر مبنای سوابق ایثارگری یا مناطق آموزشی، بلکه بر پایه آسیب‌های ناشی از شرایط جنگی تعریف خواهد شد. موضوعی که پس از تجاوز رژیم صهیونیستی به کشور و پیامدهای آن برای برخی خانواده‌ها مطرح شد و اکنون وارد مرحله بررسی‌های کارشناسی شده است.

رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، روز گذشته اعلام کرد؛ تدوین این سهمیه در دستور کار قرار گرفته و در نخستین گام، باید دامنه مشمولان آن به‌طور دقیق مشخص شود. به گفته وی، هنوز مشخص نیست چه افرادی و با چه شرایطی مشمول این تسهیلات خواهند شد و همین موضوع نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف اجرایی و خدماتی کشور است.

بر اساس توضیحات رئیس سازمان سنجش، یکی از مهم‌ترین گروه‌های مورد توجه در این طرح، خانواده‌هایی هستند که در جریان جنگ، منازل مسکونی آنان دچار خسارت شده و امکان ادامه سکونت در محل زندگی خود را از دست داده‌اند. بسیاری از این خانواده‌ها ناچار شده‌اند به‌صورت موقت در هتل‌ها، مهمانسراها یا سایر مراکز اسکان مستقر شوند؛ شرایطی که به‌طور طبیعی می‌تواند روند تحصیل و آمادگی فرزندان آنان برای شرکت در آزمون سراسری را با اختلال مواجه کند.

در همین راستا سازمان سنجش جلسات مشترکی را با نهادهای مسئول از جمله وزارت کشور، بنیاد مسکن، شهرداری تهران و دستگاه‌های متولی مدیریت بحران برنامه‌ریزی کرده است تا اطلاعات دقیق درباره افراد آسیب‌دیده جمع‌آوری شود. در استان‌ها نیز فرمانداری‌ها وظیفه شناسایی و ارائه اطلاعات مربوط به خانواده‌های مشمول را برعهده خواهند داشت.

محمدی تأکید کرده است که پس از تکمیل اطلاعات و تعیین دقیق جامعه هدف، ضوابط اجرایی این تسهیلات تدوین خواهد شد. سپس پیشنهاد نهایی در قالب مصوبه یا ماده واحده برای تصویب به مراجع ذی‌صلاح ارائه می‌شود. وی ابراز امیدواری کرده است که تمامی این مراحل پیش از برگزاری کنکور سراسری ۱۴۰۵ به پایان برسد تا داوطلبان واجد شرایط بتوانند از این امتیاز بهره‌مند شوند.

ماجرای سهمیه ویژه برای آسیب‌دیدگان جنگ نخستین بار از سوی حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری مطرح شد. وزیر علوم پس از حملات اخیر اعلام کرد که داوطلبانی که خود یا اعضای خانواده آنان در این حوادث دچار آسیب شده‌اند، باید از حمایت‌های ویژه آموزشی برخوردار شوند. به گفته وی، اگر پدر داوطلب در این حوادث آسیب دیده باشد، فرزند او نیز مشمول سهمیه خواهد شد. همچنین داوطلبانی که شخصاً در جریان این وقایع آسیب جسمی یا خسارت‌های جدی دیده‌اند، در فهرست مشمولان قرار خواهند گرفت.

کارشناسان آموزشی معتقدند چنین تصمیمی می‌تواند بخشی از نابرابری ایجادشده میان داوطلبان را جبران کند. شرایط جنگی، جابه‌جایی اجباری، از دست رفتن آرامش خانوادگی، آسیب به محل سکونت و مشکلات اقتصادی ناشی از بحران، عواملی هستند که فرصت مطالعه و آمادگی برابر برای آزمون سراسری را از برخی دانش‌آموزان سلب می‌کنند. از این رو طراحی سازوکاری حمایتی می‌تواند به برقراری عدالت آموزشی نزدیک‌تر باشد.

با این حال هنوز جزئیات مهمی از جمله میزان تأثیر سهمیه، نحوه اعمال آن در گزینش داوطلبان و تعداد احتمالی مشمولان مشخص نشده است. آنچه تاکنون قطعی به نظر می‌رسد، عزم وزارت علوم و سازمان سنجش برای تدوین یک بسته حمایتی ویژه برای داوطلبانی است که در جریان جنگ اخیر با خسارت‌های مستقیم روبه‌رو شده‌اند؛ بسته‌ای که در صورت تصویب نهایی، یکی از مهم‌ترین تغییرات کنکور ۱۴۰۵ خواهد بود.