اقتصاد را باید از منظر جامعه درک کرد

سخنان تیم اقتصادی دولت درباره اعطای یارانه و تک نخی شدن ارز گرچه روی کاغذ از دید برخی جذاب است اما پرسش‌هایی مطرح است درباره ایده تا اجرای آن و تاثیری که در نهایت بر تورم و قدرت خرید خانوار خواهد داشت.

به گزارش اخبار اصفهان در واقع سیاست‌های جدید اقتصادی دولت را می‌توان از این زاویه بررسی کرد که از همان ابتدای تشکیل دولت و به وزارت رسیدن آقای همتی و سپس بعد از آن که آقای همتی حذف شدند، آقای مدنی زاده وزیر شدند تا کنون که آقای همتی به بانک مرکزی برگشته است، تیم اقتصادی دولت مدام بر تک نرخی شدن ارز تاکید دارند. مسئله این است که باید با حقیقت رو به رو شویم. ارز در شرایط فعلی کشور، تک نرخی نمی‌شود. درواقع نمی‌توانند ارز را تک نرخی کنند. ۲ راه برای تک نرخی شدن ارز وجود دارد.

یکی این که دولت به اندازه کافی ارز در اختیار داشته باشد که بتواند قیمت بازار آزاد را کنترل کند و نه تنها کنترل کند، بلکه به شکلی قیمت بازار آزاد را تعدیل کند که متناسب با تعادل فعلی اقتصاد باشد و به مردم فشار وارد نشود. اما شرط این راه این است که به اندازه کافی ارز داشته باشیم که نداریم. بنابراین راه اول قابل انجام نیست.

راه دوم این است که دولت تابع و دنباله رو نرخ بازار آزاد شود و این در حالی است که افسار بازار آزاد دست دولت نیست. نرخ بازار آزاد را اتفاقاتی تعیین می‌کند که خارج از اختیار این‌ها است. مسائلی مثل تهدیدات سیاست خارجی، تهدیدات مکرر ایالات متحده، اسنپ بک، فضای جنگی و تنش‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از جمله متغیرهایی هستند که به شکل فعال بر نرخ ارز اثرگذارند.

اگر دولت می‌خواهد راه دوم را برود، یعنی نرخ بازار آزاد را پیشرو کند و خود تابع شود، به معنای افزایش نرخ فلاکت مردم خواهد بود. مگر دولت می‌تواند در شرایط موجود، نرخ ارز را به بازار آزاد بسپارد؟ همین حالا که ارز ۲۸۵۰۰ تومانی حذف شده و حدود ۵ برابر شده است، تلاطمی در قیمت مرغ، روغن و تخم مرغ رخ داده که هر سه جزو اقلام دریافت کننده ارز ۲۸۵۰۰ تومانی بودند.

پس به همه این دلایل تا زمانی که با جهان خارج، مشکل داریم، نرخ ارز بازار آزاد متوقف نمی‌شود. البته دولت می‌تواند از طریق نقدینگی تا حدودی، سرعت را کاهش دهد اما ساختارهای اقتصادی امروز به گونه‌ای هستند که دولت نمی‌تواند در نقدینگی کنترل زیادی داشته باشد. بنابراین، معنای ارز تک نرخی این است که قیمت‌ها باید مرتب افزایش پیدا کنند.

همین موضوع هم در نهایت منجر به تنش می‌شود و هزینه دارد. در نهایت هم دولت چاره‌ای نخواهد داشت جز این که برگردد به سیاست‌های تثبیت نرخ ارز و از سیاست‌های فعلی فاصله بگیرد. بنابراین برخی از افراد را در کشورمان داریم که گرچه مدرک اقتصادی دارند اما شرایط اقتصادی کشور را به درستی فهم و درک نمی‌کنند. اقتصاد را باید در جامعه درک کرد، تئوری‌ها را باید  در جامعه سنجید.