وام ازدواج وام وعده‌ها!

تشکیل زندگی مشترک رویای بسیاری از جوانان است. جوانانی که در آستانه ازدواج قرار دارند اما با مشکلات زیادی مواجه هستند مشکلاتی که اگر چه اجرای طرح جوانی جمعیت سعی داشت تا این مسیر را هموارتر کند اما به نظر می‌رسد در این مسیر هنوز به جایگاه مطلوب نرسیده است.

نقش دولت و شبکه بانکی در حمایت از جوانان و خانواده‌ها

به گزارش وب سایت خبری اخبار اصفهان در سال‌های اخیر افزایش سن ازدواج و کاهش تعداد ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، به یکی از دغدغه‌های مهم اجتماعی و اقتصادی تبدیل شده است و بر اساس آخرین آمارها، میانگین سن ازدواج در هفت ماه نخست سال جاری به ۲۸.۳ سال برای مردان و ۲۴.۲ سال برای زنان رسیده است .

کارشناسان اقتصادی و اجتماعی دلیل اصلی این روند را فشارهای مالی شامل هزینه‌های مسکن، جهیزیه، تورم و بی‌ثباتی شغلی می‌دانند و هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند به کاهش نرخ باروری و افزایش جمعیت سالمند منجر شود و در این میان، نقش دولت و شبکه بانکی در حمایت از جوانان و خانواده‌ها اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند به طوریکه از ابتدای فروردین تا ۲۱ مهر ۱۴۰۴ شبکه بانکی کشور بیش از ۱۱۶ هزار میلیارد تومان وام ازدواج به ۳۴۶ هزار نفر از متقاضیان پرداخت کرده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۱ درصد رشد را نشان می‌دهد .

وام ازدواج و شایعه عدم پرداخت

در واقع تسهیلات تکلیفی قرض‌الحسنه شبکه بانکی مشتمل بر سه بخش اصلی تسهیلات ازدواج، فرزندآوری و اشتغال هر ساله در قانون بودجه تعیین تکلیف می‌شود و به نظر می‌رسد این تسهیلات علی الخصوص تسهیلات ازدواج و فرزندآوری در سال‌های اخیر توانسته است تا حدی منجر به جبران بخشی از افزایش هزینه‌های آغاز زندگی و فرزندآوری شود که از این جهت مناسب ارزیابی شده و باید ادامه و تا حد ممکن و توان شبکه بانکی افزایش پیدا کند ولی این در حالیست که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ هیچ مطلبی در مورد این تسهیلات بیان نشده است.

بر اساس تبصره ۳ ماده ۷۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، تسهیلات بانکی یادشده منوط به تصویب در بودجه سنواتی است. بنابراین، لازم است در صورتی که دولت و بانک مرکزی تصمیم به پرداخت تسهیلات تکلیفی ازدواج و فرزندآوری دارند، ارقام کلی تسهیلات تکلیفی ازدواج، فرزندآوری و اشتغال در قانون بودجه درج شود.

نگران حذف وام نباشید

علیرضا رحیمی معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان چندی پیش با تأکید بر اینکه شایعه حذف وام ازدواج صحت ندارد، گفت : این وام از منابع داخلی بانک‌ها تامین می‌شود و ربطی به قانون بودجه ندارد. هیچ الزام قانونی برای حذف آن در لایحه فعلی وجود ندارد و جوانان و خانواده‌ها نگرانی نداشته باشند.
وی افزود: تبصره ۱۵ بند ۳ بودجه ۱۴۰۴، مبلغ ۲۰۰۷۰ همت برای وام قرض‌الحسنه ازدواج، فرزندآوری و خرید یا ساخت مسکن اختصاص داده بود و این مبلغ در بودجه ۱۴۰۵ ابقا شده است.

معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با اشاره به اینکه مجلس می‌تواند مبلغ وام را تغییر دهد، اما فعلا وام ازدواج پابرجا است، یادآور شد: تعبیر اشتباه به دلیل عدم اشاره مستقیم در تبصره‌ها ایجاد شد. علی‌الحساب مبلغ سال گذشته برای سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده است.

معضل جدی صف های طولانی دریافت وام

البته یکی از مشکلات دیگر این روزها طولانی بودن صف دریافت وام ازدواج است و منابع بانکی و فرآیندهای اداری دو عامل اصلی طولانی شدن این صف‌ها هستند .

بانک مرکزی نیز در حال اعمال فشار برای همکاری بیشتر بانک‌ها است و دولت هم این موضوع را به صورت جدی دنبال می‌کند.
صف متقاضیان تسهیلات ازدواج و فرزندآوری مجموعاً به بیش از یک میلیون نفر رسیده است. از بین بردن صف این تسهیلات، نیازمند پرداخت تسهیلاتی بیش از عملکرد ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ است.

در اکثر سال‌ها، میزان و درصد عملکرد تسهیلات ازدواج و فرزندآوری بالا بوده است. در سال ۱۴۰۳ به علت صف زیاد متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری، ۵۰ همت سپرده قانونی بانک‌ها و موسسات اعتباری توسط بانک مرکزی آزاد شد که باعث عملکرد بیش از ۱۰۰ درصدی شبکه بانکی شده است. در سال ۱۴۰۴ نیز عملکرد پرداختی تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، برخلاف اشتغال بر اساس سهمیه ابلاغی، مناسب است اما مهمترین مشکل، عدم تکافوی سقف‌های کلی مندرج در قانون برای تسهیلات تکلیفی است که باعث شکلگیری صف بیش از یک میلیون نفری دریافت‌کنندگان تسهیلات ازدواج و فرزندآوری شده است.

در مجموع علی رغم رشد بالای مبالغ یاد شده برای سال‌های قبل، در سال ۱۴۰۴ این مبالغ برای ازدواج افزایش نداشته و برای فرزندآوری نیز تنها ۱۰ درصد رشد داشته است. عدم رشد مبالغ انفرادی مانع از تشکیل صف طویل دریافت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری نشده و معضل جدی در این زمینه وجود دارد.

راه اندازی بانک مجازی جوانان ایران

علیرضا رحیمی معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان ، همچنین در خصوص اینکه یکی از راه حل‌های اصلی کاهش صف دریافت وام ازدواج ، دیجیتالی شدن فرآیند ثبت‌نام و دریافت وام ازدواج است، یادآور شد: دولت در حال ترغیب بانک‌ها است تا از طریق اپلیکیشن‌ها، این مسیر سریع‌تر،ساده‌تر و بدون مراجعه حضوری انجام شود. این اقدام فقط برای سرعت نیست، حفظ شأن و کرامت هم اهمیت دارد.

به گفته وی ، توافقات اولیه با یکی از بانک‌های عمومی انجام شده و به زودی بانک مجازی جوانان ایران راه‌اندازی می‌شود، نئوبانکی ویژه وام ازدواج، اشتغال، دانش بنیان‌ها و خدمات مالی جوانان که این مسیر آینده حمایت از جوانان را متحول می‌کند.