وقتی جای خالی «نیازسنجی بومی» و «اساتید استانی» احساس می‌شود

نقدی بر دوره‌های آموزشی خبرنگاران حوزه انرژی در اصفهان

برگزاری دوره‌های آموزشی خبرنگاران حوزه انرژی با ابتکار استانداری و شرکت گاز اصفهان گامی رو به جلو در راستای ارتقای سطح دانش رسانه‌ای است، اما ارزیابی کیفی این دوره‌ها از سوی خبرنگاران شرکت‌کننده نشان می‌دهد که عدم تطابق مباحث پایتخت‌محور با واقعیت‌ها و محدودیت‌های محلی، و همچنین بی‌توجهی به ظرفیت‌های غنی اساتید بومی، کارایی این رویدادها را با چالش جدی مواجه کرده است.

به گزارش اخبار اصفهان تلاش نهادهای متولی از جمله استانداری اصفهان، شرکت گاز استان، خبرگزاری فارس و خانه مطبوعات در برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی برای خبرنگاران حوزه انرژی، از منظر توجه به مقوله ارتقای سطح کیفی قلم و دانش اهالی رسانه قابل تقدیر است؛ به‌ویژه میزبانی و پذیرایی شایسته شرکت گاز و دغدغه‌مندی مدیران استانی نشان‌دهنده اهمیت جایگاه رسانه در دیدگاه مسئولان اجرایی است.

با این حال، نگاهی به کیفیّت برگزاری و محتوای ارائه شده در این دوره‌ها، زوایای قابل تأملی را نمایان می‌کند که نیازمند بازنگری جدی در برنامه‌ریزی‌های آتی است.

مسئله «اساتید پروازی» و شکاف با واقعیت‌های رسانه‌ای اصفهان

یکی از اصلی‌ترین انتقادات مطرح‌شده از سوی خبرنگاران حاضر در این دوره، دعوت از اساتید پروازی از تهران بود. اگرچه مدعوین پایتخت از نظر علمی و تخصصی در جایگاه بالایی قرار داشتند، اما محتوای ارائه شده توسط آن‌ها بیشتر معطوف به رزومه‌شخصی، اقدامات کلان و فضای متفاوتی بود که هیچ‌گونه سنخیتی با مقتضیات، چالش‌ها و محدودیت‌های عینی فضای رسانه‌ای در استان اصفهان نداشت.
فضای مطبوعاتی اصفهان با تمام محدودیت‌ها، خطوط قرمز و چالش‌های خاص خود اداره می‌شود و بهره‌گیری از آموزش‌های تخصصی تنها زمانی کارایی دارد که ناظر بر واقعیت‌های بومی باشد؛ در غیر این صورت، تحمیل هزینه‌های گزاف رفت‌وآمد و دعوت از اساتید تهرانی برای استانی که خود سرشار از چهره‌ها و کارشناسان برجسته روزنامه‌نگاری است، توجیه منطقی و اقتصادی ندارد. اصفهان به اندازه کافی به افرادی دسترسی دارد که با اشراف کامل بر موانع و سانسورهای محلی، می‌توانند راهکارهای واقعی‌تری به خبرنگار بومی ارائه دهند.

تکرار مکررات در بخش تئوریک و نقاط قوت نسبی

در بخش مباحث روزنامه‌نگاری نیز  با توجه به اینکه اغلب خبرنگاران و مدیران مسئول حاضر، سابقه گذراندن دوره‌های مقدماتی و پیشرفته روزنامه نگاری وزارت ارشاد را در کارنامه داشتند، محتوای ارائه شده چندان نکته تازه‌ای به دانش حرفه‌ای شرکت‌کنندگان اضافه نکرد و عموماً تکرار دانسته‌های پیشین بود و البته ناگفته نماند آموزش مطالبی در خصوص بالا بردن سئو  و خبرنویسی تا حدودی می توانست نقطه قوت قضیه باشد.
در این میان، تنها بخش کاربردی دوره که توانست رضایت نسبی خبرنگاران را جلب کند، آموزش‌های تصویربرداری و فیلم‌برداری با موبایل (موبایل‌گرافی) توسط استادی بود که هرچند آن هم برای اهالی باسابقه رسانه مرور محسوب می‌شد، اما به عنوان یک یادآوری اجرایی مفید ارزیابی شد.

تحلیل و چشم‌انداز

رویدادهایی از این دست نشان می‌دهد که دستگاه‌های اجرایی و نهادهای صنفی پیش از برنامه‌ریزی برای کارگاه‌های آموزشی، نیازمند یک «نیازسنجی دقیق میدانی» هستند. اعتماد به ظرفیت‌های درخشان علمی و رسانه‌ای خودِ استان اصفهان، پرهیز از هزینه‌کرد برای اساتید غیربومیِ فاقد شناخت کافی از شرایط استان، و تمرکز بر آموزش‌های کاربردی و مسئله‌محور، می‌تواند ارزش‌افزوده واقعی را برای خبرنگاران به ارمغان بیاورد و زمان و انرژی اهالی رسانه را در مسیر پویایی واقعی هدایت کند.