بازدید از جبهه بومی‌سازی در صنعت ماشین‌ساز، فلزتراش و خدمات خودروهای سنگین

در حالی که چرخ‌های صنعت ایران در گیرودار نوسانات اقتصادی و محدودیت‌های بین‌المللی به سختی می‌چرخد، در قلب اصفهان، کانون‌هایی از نبوغ و همت وجود دارند که ثابت کرده‌اند «بومی‌سازی» فراتر از یک شعار، یک ضرورت حیاتی برای بقاست. بازدید میدانی اصحاب رسانه از واحدهای پیشرو در منطقه صنعتی شرق اصفهان، پرده از واقعیتی برمی‌داشت که نشان می‌دهد تراشکاران و ماشین‌سازان این دیار، دیگر صرفاً مجریان نقشه‌های خارجی نیستند؛ آن‌ها امروز طراحان و مهندسانی هستند که با تکیه بر دستگاه‌های CNC و دانش دیجیتال، استانداردهای جهانی را در کارگاه‌های بومی به چالش کشیده‌اند. این گزارش، روایتی است از یک گذار تاریخی، از ابزارهای دستی قدیمی به سمت سیستمی که اگر با حمایت‌های بیمه‌ای و زیرساختی همراه نشود، فرصت‌های طلایی اشتغال را در غبار کم‌توجهی از دست خواهد داد.

دوران تکیه بر تجربه‌های صرفاً دستی به پایان رسید

بازدید از سه واحد «ماشین‌سازی طلای طالبی»، «پرس‌سازی رنجبر» و «سنگین‌تراش رحیمی»، مواجهه با روح فنی و مهندسی ایرانی در کالبد دستگاه‌هایی بود که اگرچه در ظاهر شبیه نمونه‌های خارجی بودند، اما با فکر و دست متخصصان داخلی بومی‌سازی شده بودند. در راهروهای این کارگاه‌ها، صدای چرخ‌دنده‌ها و تراشِ دقیق فلزات، خبر از یک تغییر ماهیت بزرگ می‌داد. دوران تکیه بر تجربه‌های صرفاً دستی به پایان رسیده و حالا این نرم‌افزارها و سیستم‌های CNC هستند که کیفیت و سرعت تولید را دیکته می‌کنند. تماشای این تحول، این پیام را به همراه داشت که برای ماندن در بازار رقابتی، باید از پوسته‌ سنتی خارج شد. ورود گسترده فناوری‌های دیجیتال، معادلات کارگاه‌های سنتی را تغییر داده است،به طوری که یک دستگاه مدرن امروز می‌تواند جایگزین ۵ تا ۱۰ دستگاه دستی قدیمی شود. این تحول اگرچه بازدهی را بالا می‌برد، اما هشدار جدی برای نیروی کار کم‌مهارت است که باید هرچه سریع‌تر خود را به دانش روز مجهز کنند.

خدمات نوین در بستر سنفی ۲۴

سعید تنباکویی، رئیس اتحادیه صنف ماشین‌ساز، فلزتراش و خدمات خودروهای سنگین اصفهان، در این بازدید میدانی، تصویری شفاف از عملکرد و افق‌های پیش روی این صنف ارائه داد. او با اشاره به گام‌های بلندی که برای تسهیل مسیر کسب‌وکار برداشته شده، از راه‌اندازی سامانه «سنفی ۲۴» (Senfi24.ir) خبر داد؛ بستری اینترنتی که به صورت ۲۴ ساعته امکان ثبت و رسیدگی به شکایات و حل اختلافات را فراهم کرده است. همچنین تأسیس تعاونی «افخم» با هدف ارائه خدمات مالی، آموزشی و رفاهی، نشان‌دهنده رویکرد نوین اتحادیه برای حمایت از صنعتگران در برابر تلاطم‌های اقتصادی است. تنباکویی بر این باور است که صنعتگر اصفهانی باید با انگیزه و دانش کافی به میدان بیاید و با مدیریت کارآمد، مسیر پیشرفت را هموار کند.

وقتی شهرک‌های صنعتی از نفس می‌افتند

یکی از جدی‌ترین معضلاتی که در کلام رئیس اتحادیه موج می‌زد، فرسودگی و تکمیل ظرفیت زیرساخت‌های کارگاهی بود. وی با نگاهی انتقادی به وضعیت اسکان واحدهای صنعتی اشاره داشت که آخرین شهرک صنعتی کارگاهی اصفهان بیش از ۳۵ سال قدمت دارد. این انجماد در توسعه فضاهای فیزیکی باعث شده است که ظرفیت‌ها تکمیل شود و تولیدکنندگان برای ادامه فعالیت، ناچار به پرداخت اجاره‌بهای سنگین در مکان‌های غیراستاندارد شوند. تنباکویی از مسئولان ارشد استان درخواست کرد که نگاه ویژه‌ای به تأسیس شهرک‌های صنعتی کارگاهی جدید داشته باشند؛ چرا که بدون فضای مناسب، حتی پیشرفته‌ترین دانش فنی هم در پشت دیوارهای محدودیت، حبس خواهد شد.

رقابت با غول‌ها،از آلمان تا روسیه در آینه تولید ملی

بخش درخشان صحبت‌های رئیس اتحادیه، مقایسه توانمندی‌های داخلی با رقبای جهانی بود. او با صراحت اعلام کرد که صنعت ماشین‌سازی و خدمات خودروهای سنگین ایران امروز در جایگاهی ایستاده که رقبای بزرگی همچون آلمان و روسیه را به چالش می‌کشد. در گذشته، بخش اعظمی از ارز کشور صرف واردات قطعات و پرداخت اجرت ساخت به خارجی‌ها می‌شد؛ اما امروز، با انجام مهندسی معکوس و طراحی داخلی، دستگاه‌هایی تولید می‌شود که با هزینه‌ای بسیار کمتر، دقتی مشابه نمونه‌های آمریکایی و اروپایی دارند. این یعنی عبور از مرحله «خرید کالای آماده» و رسیدن به قله «تولید ارزش افزوده»؛ دستاوردی که نشان می‌دهد راه نجات اقتصاد، خودکفایی در مدیریت و تولید است، نه تکیه بر بیگانگان.

از بیمه مشاغل سخت تا چالش‌های مالیاتی

تنباکویی در بخشی از سخنان خود به ریشه‌های اصلی مشکلات صنف پرداخت و تأکید کرد که بحران‌های موجود، بیش از آنکه مادی باشند، ساختاری و مدیریتی هستند. او به نمایندگی از صنعتگران، خواستار بازنگری در قوانین بیمه‌ای شد و تصریح کرد که حق بیمه برای مشاغلی نظیر مکانیک‌های سنگین و فلزکاران که در زمره مشاغل سخت و زیان‌آور هستند، باید منصفانه تنظیم شود. همچنین، فشار عوارض شهرداری و مالیات‌های سنگین بر کارگاه‌های کوچک و متوسط، رمق تولید را گرفته است. وی معتقد است اگر مسئولان به جای نظارت‌های صِرف و سخت‌گیرانه، به دنبال تسهیل‌گری و رفع موانع باشند، صنعتگران با تمام توان در مسیر رشد کشور گام برمی‌دارند.

فراخوان برای حمایت حکمرانی، چشم‌انتظار نگاه ویژه استاندار

رئیس اتحادیه صنف ماشین‌ساز اصفهان در پایان سخنانش، ضمن قدردانی از نهادهای همکار، پیامی ویژه برای مدیریت ارشد استان داشت. وی با اشاره به ظرفیت‌های عظیم صنعتگران اصفهانی که ستون فقرات تولید کشور محسوب می‌شوند، از استاندار اصفهان، خواست تا با نگاهی نو و حمایتی، به مشکلات این بخش ورود کند. تنباکویی وعده داد که نتایج این بازدیدها در قالب پیشنهادهای اجرایی برای اصلاح قوانین بیمه‌ای و عوارضی به مراجع ذی‌صلاح ارائه خواهد شد تا با همکاری دولت، نقش این صنف در ایجاد اشتغال پایدار و کاهش بیکاری پررنگ‌تر از همیشه شود.

‌نوبت قانون‌گذاران و مجریان

اصفهان با سابقه درخشان خود در صنعت، امروز در آستانه یک جهش بزرگ قرار دارد. بازدید از کارگاه‌های شرق اصفهان نشان داد که دانش فنی وجود دارد، همت کارآفرینان پابرجاست و تکنولوژی بومی شده است؛ اکنون نوبت قانون‌گذاران و مجریان است که با تأمین زیرساخت‌های فیزیکی و اصلاح قوانین دست‌وپاگیر، اجازه ندهند چرخ‌های این صنعتِ استراتژیک در دست‌اندازهای اداری متوقف شود. حمایت از این صنف، تنها حمایت از یک شغل نیست، بلکه صیانت از هویتی است که ایران را در بازارهای جهانی سربلند کرده است.