کاهش خروجی سد زاینده‌رود پس از پایان کشت کشاورزی

تابستان ۱۴۰۵ برای منابع آبی اصفهان در شرایطی سپری می‌شود که مدیریت هم‌زمان تأمین آب شرب، نیازهای بخش کشاورزی و حفظ ذخایر سدها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های مدیران حوزه آب تبدیل شده است. کاهش بارندگی در سال‌های اخیر، افزایش دمای هوا و رشد مصرف در بخش‌های مختلف، فشار مضاعفی بر منابع محدود آبی استان وارد کرده و ضرورت مدیریت مصرف را بیش از گذشته نمایان ساخته است.

براساس آمار و ارقام مربوط به سدهای استان اصفهان، هرگونه تصمیم‌گیری درباره نحوه بهره‌برداری از منابع آب باید با حساسیت و برنامه‌ریزی دقیق انجام شود. طبق برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، در حال حاضر خروجی سد زاینده‌رود برای تأمین نیاز کشاورزان غرب، مرکز و شرق استان برقرار است و مسئولان تلاش دارند این مرحله از آبیاری بدون مشکل به پایان برسد.

از سوی دیگر، هنوز تصمیم نهایی درباره زمان پایان رهاسازی آب و ادامه وضعیت زاینده‌رود اتخاذ نشده است. افزایش محسوس دمای هوا نیز در هفته‌های اخیر مصرف آب را در تمام بخش‌ها افزایش داده است. رشد تبخیر، افزایش نیاز آبی مزارع و روشن بودن مداوم سامانه‌های سرمایشی موجب شده میزان مصرف نسبت به ماه‌های گذشته افزایش قابل توجهی داشته باشد و فشار بیشتری بر شبکه تأمین آب وارد شود.

اصفهان در مرز تنش آبی و مدیریت مصرف، تنها راه عبور از تابستان

حسن ساسانی، مدیرعامل آب‌منطقه‌ای استان اصفهان در تشریح آخرین وضعیت ذخایر سدهای استان اصفهان اظهار کرد: در حال حاضر حجم آب سد زاینده‌رود به ۴۸۷ میلیون مترمکعب رسیده است. حجم فعلی سد حنا در شهرستان سمیرم هفت‌ونیم میلیون مترمکعب، حجم سد گلپایگان ۲۱ میلیون مترمکعب و حجم سد کمانه در شهرستان سمیرم یک‌ونیم میلیون مترمکعب است.

برنامه‌ریزی برای پایان دوره آبیاری کشاورزی

وی درباره وضعیت مدیریت منابع آب استان با توجه به فصل گرما افزود: در حال حاضر دوره آبیاری بخش کشاورزی در غرب اصفهان و مناطق مرکزی و شرق استان در جریان است و هماهنگی‌های لازم انجام شده تا این مرحله به سلامت به پایان برسد.

مدیرکل آب‌منطقه‌ای استان اصفهان بیان کرد: پس از پایان این دوره، به‌طور طبیعی میزان خروجی سد کاهش خواهد یافت و تنها به اندازه تأمین آب شرب، رهاسازی آب انجام می‌شود؛ زیرا تأمین آب شرب از خطوط قرمز وزارت نیرو محسوب می‌شود. بر همین اساس برنامه‌ریزی شده است که در پایان شهریور، هم‌زمان با پایان سال آبی، بخشی از ذخایر آب برای ادامه فعالیت‌ها حفظ شود.

زمان ادامه رهاسازی آب هنوز نهایی نشده است

ساسانی درباره زمان ادامه رهاسازی آب زاینده‌رود ادامه داد: هنوز تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده است و طی روزهای آینده، در جلساتی که با سازمان جهاد کشاورزی و نمایندگان کشاورزان برگزار خواهد شد، درباره نحوه ادامه رهاسازی آب تصمیم‌گیری می‌شود.

گرمای هوا مصرف آب را افزایش داده است

وی با اشاره به تأثیر افزایش دما بر مصرف آب اظهار کرد: طبیعی است که با افزایش دمای هوا، میزان تبخیر نیز افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه نیاز آبی بخش کشاورزی بیشتر می‌شود. از سوی دیگر، با توجه به روشن بودن کولرها و گرمای هوا، مصرف آب در بخش شرب نیز نسبت به ماه‌های گذشته افزایش یافته است.

صنایع بزرگ از آب انتقالی از دریا استفاده می‌کنند

مدیرکل آب منطقه‌ای استان اصفهان درباره میزان مصرف آب صنایع،به‌ویژه فولاد مبارکه افزود: صنایع بزرگ استان عمدتاً از آب انتقال‌یافته از دریای عمان استفاده می‌کنند و وابستگی مستقیمی به منابع آب زاینده‌رود ندارند. این صنایع متناسب با میزان فعالیت خود از همان منابع انتقالی استفاده می‌کنند و در حال حاضر برداشت آب از حوضه زاینده‌رود در بخش صنعت در حداقل میزان ممکن قرار دارد.

ساسانی ادامه داد: تنها برخی صنایع کوچک هنوز به شبکه انتقال آب دریا متصل نشده‌اند که با تکمیل این طرح، تمامی صنایع از آب انتقالی از دریا استفاده خواهند کرد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا در حال حاضر مجموعه‌هایی مانند فولاد مبارکه و پالایشگاه اصفهان از این منابع بهره می‌برند؟ گفت: بله؛ صنایع بزرگ از جمله فولاد مبارکه و پالایشگاه در حال حاضر از آب انتقالی از دریا استفاده می‌کنند.

صرفه‌جویی در مصرف آب ضروری است

مدیرکل آب منطقه‌ای استان اصفهان با تأکید بر ضرورت مدیریت مصرف آب اظهار کرد: آب در همه کشورهای دنیا، به‌ویژه در ایران، یک کالای ارزشمند ملی محسوب می‌شود. به‌همین دلیل، در تمام بخش‌ها اعم از شرب، صنعت و کشاورزی باید صرفه‌جویی و مدیریت مصرف به‌طور کامل رعایت شود؛ زیرا منابع آبی کشور بسیار محدود است و در صورت کنترل نکردن مصرف، در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد.

تداوم جریان آب زاینده‌رود به میزان بارش‌ها بستگی دارد

ساسانی در ‌پایان درباره زمان احتمالی رهاسازی مجدد آب زاینده‌رود پس از پایان دوره جاری نیز یادآور شد: در این زمینه باید وضعیت بارش‌ها در فصل آینده مورد پایش و بررسی قرار گیرد و تصمیم‌گیری درباره زمان رهاسازی مجدد آب، متناسب با میزان بارندگی‌ها در فصل پائیز انجام خواهد شد.

به گزارش ایسنا، در مجموع، شرایط منابع آبی اصفهان نشان می‌دهد استان همچنان در وضعیت مدیریت‌شده، اما شکننده قرار دارد؛ وضعیتی که عبور موفق از آن، علاوه بر برنامه‌ریزی دقیق دستگاه‌های متولی، به همراهی مردم در مدیریت مصرف و استمرار اجرای طرح‌های تأمین آب پایدار برای بخش‌های مختلف وابسته خواهد بود.