مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو به نقطه حساس رسید

امیدواری‌ها نسبت به توافق اولیه ایران و آمریکا در مذاکرات ژنو افزایش یافته است؛ نشستی که قرار است روز پنجشنبه با حضور نمایندگان تهران و واشنگتن برگزار شود و از آن به‌عنوان یکی از حساس‌ترین مقاطع در روند مذاکره ایران و آمریکا یاد می‌شود. هم‌زمان با نزدیک شدن به زمان برگزاری این گفت‌وگوها، گمانه‌زنی‌ها درباره امکان دستیابی به توافق موقت هسته‌ای، کاهش تنش میان ایران و آمریکا و جلوگیری از تشدید درگیری‌ها در منطقه، به‌ویژه در سایه تهدیدهای مرتبط با جنگ ایران و اسرائیل، شدت گرفته است.

تحویل طرح ایران به عمان و سیگنال‌های مثبت از واشنگتن

چندی پیش عباس عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد ایران، طرح پیشنهادی تهران برای تعیین چارچوب توافق اولیه را به همتای عمانی خود تحویل داد. منابع نزدیک به روند مذاکرات هسته‌ای ایران اعلام کرده‌اند این طرح می‌تواند با استقبال کاخ سفید روبه‌رو شود. عراقچی پیش‌تر تأکید کرده بود که «فردا امکان رسیدن به توافق وجود دارد»؛ جمله‌ای که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی داشته است.

او همچنین در پاسخ به نگرانی‌های مطرح‌شده از سوی دونالد ترامپ درباره توان موشکی ایران تصریح کرده بود که برد موشکی ایران به دو هزار کیلومتر محدود شده است. این اظهارات در فضای تحلیل‌های مرتبط با امنیت منطقه، برنامه موشکی ایران و تهدیدهای متقابل میان تهران و تل‌آویو مورد توجه قرار گرفته است.

جزئیات احتمالی توافق هسته‌ای جدید

درباره جزئیات مذاکرات ژنو، موسی عاصی، خبرنگار شبکه المیادین، اعلام کرده است که عباس عراقچی به‌صورت مستقیم با ویتکاف دیدار خواهد کرد؛ دیداری که برخی رسانه‌ها احتمال می‌دهند مقابل دوربین‌ها نیز انجام شود. این موضوع در صورت تحقق، می‌تواند نشانه‌ای از پیشرفت ملموس در گفت‌وگوهای ایران و آمریکا باشد.

بر اساس برخی گزارش‌ها، ایران ممکن است از بخشی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود صرف‌نظر کرده و سطح غنی‌سازی را به حدود ۲ درصد کاهش دهد. در عین حال، یک دیپلمات عرب آشنا با پیش‌نویس پیشنهادی ایران گفته است تهران آماده است سطح غنی‌سازی را از ۶۰ درصد به حدود ۳.۶ درصد، مشابه توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، کاهش دهد. این سطح از غنی‌سازی در چارچوب برجام تعریف شده بود و اکنون نیز به‌عنوان یکی از محورهای کلیدی مذاکره ایران و آمریکا مطرح است.

اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم و مدت توافق

گزارش‌ها حاکی است که در پیش‌نویس ارائه‌شده، ایران توقف غنی‌سازی اورانیوم را برای مدت هفت سال پیشنهاد کرده، در حالی که واشنگتن خواهان تعهدی ده‌ساله است. یکی از مهم‌ترین اختلافات میان دو طرف، نحوه برخورد با چند صد کیلوگرم ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران است. تهران اعلام کرده تنها با رقیق‌سازی این مواد موافق است، اما آمریکا بر خروج این ذخایر از خاک ایران اصرار دارد.

در همین حال، برخی کانال‌های خبری مدعی شده‌اند که در بسته پیشنهادی ایران، موضوعاتی فراتر از پرونده هسته‌ای نیز مطرح شده است؛ از جمله درخواست‌هایی مرتبط با گروه مجاهدین خلق و برخی چهره‌های سیاسی خارج از کشور. این ادعاها تاکنون به‌طور رسمی تأیید نشده است.

واکنش تحلیلگران و رسانه‌های منطقه‌ای

تاکر کارسون، تحلیلگر آمریکایی، مدعی شده که آمریکا با بسته پیشنهادی ایران موافقت خواهد کرد. همچنین برخی تحلیلگران منطقه‌ای از افزایش احتمال توافق میان تهران و واشنگتن سخن گفته‌اند. در داخل ایران نیز پیشنهادهایی مانند گفت‌وگوی آنلاین میان رؤسای جمهور دو کشور مطرح شده است.

در مقابل، برخی رسانه‌های اسرائیلی از جمله اسرائیل هیوم گزارش داده‌اند که پیشنهاد جدید ایران تفاوت چشمگیری با نسخه‌های قبلی ندارد و تهران در برابر خواسته «غنی‌سازی صفر» انعطاف نشان نداده است. این رویکرد در شرایطی مطرح می‌شود که تنش‌های مرتبط با جنگ احتمالی ایران و اسرائیل همچنان یکی از متغیرهای اصلی معادلات منطقه‌ای است.

تصمیم نهایی ترامپ و سناریوهای پیش‌رو

بر اساس گزارش اکسیوس، مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند دونالد ترامپ تصمیم خواهد گرفت که آیا مذاکرات با تهران ادامه یابد یا گزینه‌های سخت‌تری از جمله اقدام نظامی بررسی شود. این تصمیم می‌تواند مسیر آینده روابط ایران و آمریکا، وضعیت تحریم‌ها، امنیت خاورمیانه و حتی احتمال درگیری مستقیم با اسرائیل را تحت تأثیر قرار دهد.

اکنون نگاه‌ها به ژنو دوخته شده است؛ جایی که نتیجه مذاکرات می‌تواند نقطه عطفی در پرونده هسته‌ای ایران، کاهش تنش‌های منطقه‌ای و آینده مناسبات تهران و واشنگتن رقم بزند.