نفس‌ تنگ فرش دستباف در هواي مسموم «ارز»

افزايش سرسام‌آور قيمت مواد اوليه توليد فرش دستباف و تاثير آن بر نرخ نهايي اين کالا از جمله مواردي است که باعث رکود داخلي و از دست رفتن بازارهاي خارجي شده است.

در شرايطي که نفس هاي اين هنر- صنعت به شماره افتاده است، بسياري از فعالان اين حرفه و صادرکنندگان به دليل اُفت صادرات فرش، از ادامه فعاليت منصرف شده‌اند و حتي برخي کارشناسان معتقدند که با ادامه اين روال بي شک تا سال آينده با کاهش 70 درصدي توليد مواجه خواهيم بود. اين در حالي است که درآمد حاصل از توليد و صادرات فرش دستباف، مي‌تواند جايگزين مناسبي براي درآمدهاي نفتي و مالياتي باشد با اين وجود فرش دستباف وارد مسيري شده است که چندان درخشان و اميدوارکننده نيست به‌طوري‌که بارها درباره نبود پيشرفت و حتي پس‌رفت صادرات فرش دستباف هشدار داده‌شده است.متاسفانه کاهش توليد، مشکلات شبکه بانکي، معضلات فراروي صادرات، نبود برند فرش ايراني، رقابت در بازار جهاني در کنار رکود توليد داخلي سبب شده تا صادرات فرش شهرهاي پرآوازه‌اي همچون اصفهان کم رونق شود. واقعيت آن است بازار فرش دستباف اصفهان که روزگاري سرشار از طرفداران فراوان در داخل و خارج از کشور بود مدت‌ها است که به دليل تحريم‌ها، نوسانات دلار و قالي‌هاي ارزان‌قيمت وارداتي از نفس افتاده و امروز بدتر از چند ماه قبل با شرايطي بسيار دشوار و سخت دست‌وپنجه نرم مي‌کند.

به عقيده بسياري از کارشناسان، اين شرايط دشوار بيش از هر عامل ديگري متاثر از گراني و نوسانات نرخ ارز است. البته در همين حال واوضاع، هستند افرادي که براين باورند گران شدن ارز بازار فرش را تکان داده و آن را پررونق کرده است، زيرا معتقدند گران شدن دلار باعث به‌صرفه شدن صادرات شده است ضمن آنکه خريد داخلي نيز افزايش‌يافته و مردم در زمان نوسانات ارزي، علاقه‌مند به خريد و نگهداري کالاهاي ارزشمندي همچون فرش مي‌شوند. اما بسياري قوانين دست و پا گير که با افزايش نرخ ارز همراه شد فرصت استفاده از گراني ارز را گرفت و بسياري افراد تاثيرات منفي افزايش نرخ ارز بر بازار فرش را بيش از تاثيرات مثبت آن مي‌دانند.

ايجاد مانع باعث از دست رفتن فرصت طلايي گراني ارز شد

دراين‌باره نايب‌رييس اتحاديه توليدکنندگان فرش دستباف اصفهان با اشاره به تاثير نرخ ارز بر رونق صادرات، گفت: در دو ماه ابتداي امسال به دليل ارتباط با آمريکا، صادرات خوبي به اين کشور انجام شد ولي پس‌ از آن با شروع دوباره تحريم‌ها صادرات به اين کشور که از خريداران اصلي فرش دستباف ايران بود و تعدادي ديگر از بازارها قطع شد.

سعيد عصاچي خاطرنشان کرد: اکنون فرش ايران به کشورهايي همچون آلمان، ايتاليا، چين، روسيه و دبي صادرات مي‌شود ولي به ميزاني نيست که به بازار فرش رونق بدهد.

به گفته اين مسئول متاسفانه ايجاد چند مانع باعث شد که صادرکنندگان نتوانند از فرصت طلايي گراني ارز براي صادرات بيشترين استفاده را داشته باشند.

وي با تاکيد بر تاثيرات منفي تحريم‌ها بر صادرات، بيان کرد: تحريم‌ها موجب از دست رفتن تعدادي از بازارهاي هدف فرش دستباف شد.

عصاچي افزود: مورد ديگر که باعث رونق نگرفتن صادرات فرش دستباف شد به تغيير قوانين مربوط مي‌شود، قانون بازگشت پول حاصل از صادرات کالاهاي ايران به کشور شايد براي محصولاتي همچون مواد غذايي کارآمد باشد ولي اجراي اين قانون براي کالايي همچون فرش که ارز حاصل از صادرات آن ممکن است سال‌ها بعد به دست صادرکننده برسد پاسخ‌گو نيست.

وي تصريح کرد: فرش کالايي است که صادر مي‌شود و ارز آن پس از فروش، به دست صادرکننده مي‌رسد و ممکن است اين فرايند چند سال هم به طول انجامد حال باوجوداين قانون که صادرکننده فقط دو ماه فرصت براي بازگشت ارز حاصل از فروش کالاي خود دارد موانعي براي فعالان ايجاد شده و باعث بي انگيزه شدن آن‌ها نسبت به صادرات شده است به اين ترتيب است که رونقي براي  صادرات فرش در اين شرايط گراني ارز ايجاد نشد.

وي در رابطه با بازار داخلي فرش دستباف اصفهان گفت: ازآنجاکه ابريشم از مواد اوليه و اصلي در توليد فرش دستباف به‌شمار مي‌آيد وارداتي و قيمتش تحت تاثير نرخ ارز است، اکنون اين ماده اصلي علاوه بر گراني چند برابري، کمياب نيز شده است واضح است باوجود افزايش نرخ ابريشم، نرخ نهايي فرش نيز گران‌تر و مشتريانش کمتر شده‌ و از طرفي به دليل به‌صرفه نبودن توليد فرش، بسياري از توليدکنندگان از ادامه فعاليت منصرف شده‌اند، فعلا مشکل اصلي ما همين فقدان توليدات است چه‌بسا با ادامه اين روال تا سال آينده توليد فرش با کاهش 70 درصدي روبرو شود.

انصراف مشتري از خريد در مواجهه با قيمت نهايي فرش

صفوي که يکي از فعالان بازار فرش اصفهان است نيز دراين‌باره گفت: نوسانات نرخ دلار باعث شد که شرايط بازار فرش چندان خوشايند نباشد به نحوي که نه مشتري و نه فروشنده معامله‌اي نمي‌کنند. بسياري بر اين تصورند که با افزايش نرخ دلار، صادرات فرش رونق گرفته است ولي واقعيت اين است که چنين اتفاقي رخ نداده و بازار فرش همچنان در رکود باقي‌مانده است.

به گفته اين فعال معمولا خريدار داخلي و خارجي به نرخ نهايي فرش توجه مي‌کند، حال ازآنجاکه با افزايش قيمت دلار هزينه‌هاي توليد فرش نيز بالاتر رفته است درنتيجه قيمت نهايي فروش تا 30 درصد بيشتر شده که اين موضوع باعث انصراف مشتري از خريد مي‌شود.

گراني مواد اوليه از مهم‌ترين موانع فعالان فرش

وي خاطرنشان کرد: در شرايط فعلي گراني مواد اوليه يکي از مهم‌ترين موانع براي فعالان است همچنين تنوع طرح، کيفيت و ارزان‌تر بودن فرش ماشيني باعث آن شده است که از بازار فرش دستباف در داخل و خارج از کشور استقبال کمتري شود .

صفوي افزود: به‌علاوه اينکه اعمال تحريم‌ها براي صادرات فرش دستباف ايران بسيار آسيب آور بوده است زيرا تسخير دوباره بازارهاي ازدست‌رفته به دليل وجود رقبايي که کالاهاي ارزان‌قيمت توليد مي‌کنند و براي صادرات محصولات خود از حمايت‌هايي مانند معافيت گمرکي و يا جايزه کمرگي برخوردارند، اقدامي دشوار است .

در پايان اين فعال تاکيد کرد: فرش دستباف نيازمند حمايت جدي دولت است، زيرا با ادامه اين شرايط همين افراد اندکي که در اين عرصه حضور فعال دارند به دليل مشکلات از فعاليت کناره‌گيري خواهند کرد و اين تهديدي جدي براي محبوبيت فرش ايراني در کشورهاي دنيا به‌شمار مي آید.