داروی داخلی رمیکید حال بیماران خودایمنی را بدتر کرده است

کمبودهای دارویی در کشورمان موضوع تازه‌ای نیست و صرف‌نظر از”تحریم‌های دشمن”، همواره دلیل یا بهانه‌ای برای نایاب شدن برخی اقلام وجود دارد، مثلاً فلان دارویی که تا دیروز برای همه بیماران در دسترس بوده، ناگهان یا فقط برای از “ما بهتران” موجود می‌شود و یا سر از گوشه‌وکنار ناصرخسرو درمی‌آورد. کسی هم علتش را گردن نمی‌گیرد و صرفاً با ایماء و اشاره گفته می‌شود که بروید یقه این و آن‌هایی را بگیرید که خودشان هم از این وضعیت نان می‌خورند.

به گزارش اخبار اصفهان البته در این آشفته‌بازار، قرص و دواهای تولیدِ داخل هم بعضاً خالی از حرف‌وحدیث نیستند، خصوصاً هنگامی که سروصدای جمعیت کثیری از بیماران بابت بی کیفیتی آن دارو در می‌آید و همچنان بر تجویز و مصرف آن اصرار می‌شود. باتوجه‌به این موضوعات، وقتی پازل‌های مختلف کنار هم چیده می‌شود ناخودآگاه ذهن به این سمت می‌رود که” زنجیره حذف و کمبود، سپس اصرار بر جایگزینی به بهانه تولید داخل با تأمین منافع عده‌ای خاص بی‌ارتباط نیست”، یعنی همان تعارض منافعی که همواره موردبحث و مناقشه بوده است.

در گزارش پیش رونیز صحبت از داروی”رمیکید” هلندی است که با جایگزین شدنِ نوع ایرانی به‌جای خارجی‌اش جان مبتلایان به بیماری خودایمنی را به خطر انداخته و انتقادات فراوانی از سوی بیماران مطرح است. این محصول که سال گذشته به تولید داخل رسید اثرات موادی را کاهش می‌دهد که می‌توانند در بدن التهاب ایجاد کنند، در واقع برای مبتلایان به امراض خودایمنی نقش حیاتی دارد و بسیاری از بیماران با استفاده از نوع مرغوب آن توانسته‌اند به زندگی عادی‌شان برگردند. مبتلایان به آرتریت پسوریازیس – آرتریت روماتوئید – کرون و کولیت اولسراتیو از مصرف‌کنندگان “رمیکید” هستند.

آن‌طور که بیمارانِ خودایمنی درباره “رمیکید” می‌گویند؛ بی‌کیفیت بودن نمونه ایرانی‌اش جانشان را تهدید می‌کند و قیمت هر ویال از داروی اصلی نیز به بیش از ۳۰ میلیون تومان رسیده و همان هم به‌سختی پیدا می‌شود. به همین دلیل طی چند روز گذشته جمع بسیار زیادی از این بیماران مقابل ساختمان وزارت بهداشت جمع شدند و از رنج‌هایشان گفتند و مطالباتشان را سر دادند. به گفته آنها” از یک سال قبل تاکنون، تأمین و توزیع رمیکید با مشکل مواجه شده و به‌صورت محدود و قطره‌چکانی در دسترس قرار دارد”. آنچه در ادامه می‌خوانید صحبت تعدادی از این معترضان درباره عدم کیفیت داروی رمیکید ایرانی و درخواستشان برای تأمین فوری رمیکید هلندی است.

مریم، ب:

همسرم از سال ۱۳۸۵ به کولیت اولسروز مبتلا شد و سال ۱۳۹۱ هم تحت جراحی قرار گرفت و کل روده بزرگ را برداشتند. از چند سال پیش فیستول زد و بیماری کرون شد، چندین فیستول که چندین بار جراحی و ستون‌گذاری شد. الان هم بیشتر از ۱۰ سال است که ماهانه باید حتماً رمیکید تزریق کند. سه ماه پیش برای اولین‌بار مجبور شد رمیکید هندی بزند که در آن یک ماه، حالش خوب نبود و دردش زیاد شد.

پدرام، ر:

پدرم ۷۰ساله است و کرون دارد، تقریباً به مدت ده سال یا بیشتر سینورا می‌زد وبیماریش فعال بود اصلاً هیچ اثری برایش نداشت. آخرین بار با کلپروتکتین بالای ۲۰۰۰ و التهاب خیلی شدید دارویش به رمیکید تغییر کرد. الان دقیقاً ۱۰ ماه هست که رمیکد هلندی زده و تأکید دکترش فقط نوع هلندی بود. شکر خدا پدرم بعدازاین دارو خیلی بهتر شد. ۵-۶ کیلو وزنش بیشتر شد، دل‌دردهایش تمام و دفع خونش هم کنترل شد. وقتی سینورا می‌زد هرماه باید فرنجکت تزریق می‌کرد با فریتین ۳-۴. الان عدد فریتنش شده ۱۸ و تزریق فرنجکتش یک‌چهارم قبل شده و عالی جواب داده.

دکترش گفت به‌هیچ‌وجه ایرانی یا هندی را نباید بزند، فقط هلندی. البته هر دفعه دارو را از یک شهری مثلاً قم – تهران – کرج و با هزار التماس و بدبختی پیدا می‌کردیم و به‌هرحال به همین هم راضی بودیم؛ چون بعد از ده سال حال عمومی و روحی‌اش عالی شده بود؛ ولی خب الان دوباره…

محسن، چ:

من زخم روده دارم، پارسال در بیمارستان شریعتی برایم تزریق آمپول رمیکید ایرانی (قرمزرنگ) را شروع کردند، اصلاً انگار آب بود و هیچ تأثیری نداشت و همچنان خونریزی و دفع مخاط داشتم. وقتی برگشتم کرمانشاه، دکترم اصلاً آن را حساب نکرد و دوباره از اول دوره درمان با هلندی را شروع کرد.

ابراهیم، غ:

من با این انگشت‌های کج و ستون فقرات کج شده چطور دارو نزنم.

سمانه، ح:

تزریق دارو دیر شده و دوباره التهاب به چشمم زده و باز باید برم برای جراحی.

رقیه، ت:

من خودم سینورها مصرف کردم که با واکنش پوستی و مشکلات دندان وزنان روبه‌رو شدم.

حسین، س:

جالبه، همین شرکت آمپول زیتاکس هم دارد که من تزریق کردم و جواب نگرفتم. درکل چون نوع ایرانی کورتونش زیاد است به‌خاطر دیابتم نمی‌توانم تزریق کنم؛ چون قندم بالا می‌رود.

مجید، ش:

آذر ۱۴۰۴ برای دخترم ۳ ویال هندی در بیمارستان مرکز طبی کودکان تهران تزریق کردند که در ابتدای تزریق تنگی نفس شدید در قفسه سینه گرفت و دکترش گفت دارو را قطع کنید و حتماً همان هلندی را تزریق کنید.

الهام، ن:

بازهم از این تجمعات داشتیم؛ ولی فقط وعده‌ووعید دادند و هیچ رسیدگی نکردند. به خدا قسم وقتی اثر دارو تمام می‌شود دردی به سراغ می‌آید که مرگم را می‌بینم. دکترم گواهی داده که به دلیل آرتریت روماتوئید شدید و پسوریازیس شدید و حساسیت دارویی بالا، حتماً باید ریمیکید هلندی تزریق کنم.

محمد، د:

پسرم ۸ سالش بود که روماتیسم مفصلی گرفت آن زمان رمیکید نبود،۴ سال پشت‌سرهم، ماهی یک عدد پنادُر می‌زد که روماتیسم قلبی نشد، همراه با کلی داروهای قوی. سال ۹۵ دل‌دردهای شدید و تهوع و استفراغ داشت که دکترها بیماری‌اش را تشخیص نمی‌دادند و بالاخره سال ۹۶ متخصص کودکان با کولونوسکوپی و آندوسکوپی و عکس از مری تا مقعد متوجه شد که بیماری کرون دارد. آن زمان در اثر التهاب، روده‌اش مثل روده یک بچه کوچک شده بود و به عمل نزدیک بود و دکتر گفت دیر مراجعه کرده‌ایم و بلافاصله درمان با رمیکید را همراه با داروهای دیگر شروع کرد. معده‌اش پر از زخم‌های ریز، ریز و عفونی بود و زخم اثنی‌عشر هم داشت.

سال ۹۷ پسوریازیس شدید در سروصورت گرفت که تعداد رمیکید زیادتر شد… دوباره سال ۱۴۰۰ پسوریازیس شدیدتر از سروصورت و تمام بدنش را گرفت و دکتر تعداد ریمیکید را ۶ تا کرد، می‌خواست ۷ تا کند که گفتم بیمه سخت تأیید می‌کند و…؛ الان پسرم ۲۵ سالش است و از سال ۹۶ تا الان رمیکید هلندی زده‌ایم. پسرم سه بیماری خودایمنی دارد روماتیسم مفصلی-کرون و پسوریازیس، لطفاً کمک کنید پسرم جزو کسانی قرار بگیرد که رمیکید هلندی دریافت کند. به خدا از تزریق رمیکید ایرانی باتوجه‌به شرایط پسرم می‌ترسم.

احمد، م:

پسرم ۲۵ساله است و بیماری کرون شدید و پیشرفته دارد. تمام داروها را استفاده کرده‌ایم، اول رمیکید و بعد سینورا که با سینورا (ایرانی است) کلی عوارض داد، کلیه‌هایش داشتند نابود می‌شدند. بعد از سینورا، یوستوکینوماب یا استلارا استفاده کردیم که به‌سختی می‌خریدم. بعد دکترش مجدد رمیکید تجویز کرد و با اینکه برایش از رمیکید خارجی استفاده می‌کنیم شرایطش به‌زور بهترشده است. حالا پسرم با شرایطی که دارد چطور رمیکید ایرانی استفاده کند وقتی می‌دانیم که چه بلایی به سرش می‌آید.

نازنین، م:

من رمیکید ایرانی تزریق کردم دچار ناراحتی قلبی شدم و در بیمارستان شریعتی بستری شدم.

فتحعلی، ب:

سه‌ساله که برایم کرون تشخیص دادند، دوسال با سینورا تحت درمان بودم خوب نشدم که هیچ بدتر هم شدم. “ام ارانتروگرافی” انجام دادم و تنگی‌های بیشتر و زیادتر و کالپروتکتین بالای ۱۰۰۰, را نشان داد. با مصرف رمیکید هلندی الحمدلله بهتر شدم و آزمایشم خوب شد، الان من چگونه دوباره به همان شرکتی که سازندهٔ سینورا بوده و من را به این روز انداخته اعتماد کنم و رو فلیکس را تهیه کنم و بزنم؟

مرتضی، ی :

برادرم با ماهیانه ۶ عدد رمیکید هلندی، تازه دو ماه بود که به ثبات رسیده بود، دو سال از درد این بیماری خنده را فراموش کرده، درست در لحظه‌ای که گفتیم شاید زندگی روزهای خوشی هم دارد دوباره روزهای سیاه دارویی شروع شد. شاید درست نباشد بگویم؛ اما وقتی یادم به دردهای برادرم می‌افتد که چگونه به خودش می‌تابید، از خدا می‌خواهم تک‌تک مسئولانی که باعث‌وبانی گرانی و نایاب شدن رمیکید هلندی شدند به درد برادرم دچار شوند تا درد یک بیمار صعب‌العلاج را بفهمند. بیماری را هم طبقاتی کردند، هر کسی دارد خب الحمدلله زندگی می‌کند و هر کسی هم ندارد راهی قبرستان شود.

و اما سخنگوی تجمع‌کنندگان نیز پیگیری‌هایی که تاکنون انجام داده‌اند را بدون نتیجه خواند و گفت: در این مدت که به دنبال تحقق حق طبیعی خودمان بوده‌ایم (تشکیل تجمعات – حضور بیماران در سازمان غذا و دارو – سازمان بازرسی کل کشور – شرکت بهستان دارو و برگزاری جلسات متعدد با پزشکان ذی‌ربط در وزارت بهداشت)، هنوز نتوانسته‌ایم این مشکلات را رفع کنیم. متأسفانه تاکنون راه‌حل جامع و پایداری برای این بحران ارائه نشده و اقدامات انجام‌شده نیز محدود، موقت و ناکافی بوده است. نامه‌های اداریِ شماره و ثبت شده ما در این سازمان‌ها بدون جواب، لابه‌لای مدارک بیماران به فراموشی سپرده شده‌اند.

او ادامه داد: از سال گذشته تولید نمونه مشابه این دارو در یکی از شرکت‌های داروسازی داخلی آغاز شد؛ اما هنوز مراحل مطالعاتی خود را به طور کامل طی نکرده و تنها بخشی از آزمایش‌ها آن هم عمدتاً بر روی بیماران تازه مبتلا انجام شده، تغییر دارو در بیماران خودایمنی به‌ویژه در موارد گوارشی، بسیار حساس و پیچیده است.

نماینده تجمع‌کنندگان گفت: تولید فعلی “رمیکید” فقط پاسخگوی ۲۵ درصد نیاز بیماران است و آن‌طور که شنیده‌ام در خوش‌بینانه‌ترین حالت حتی در صورت تکمیل مطالعات، عرضه گسترده آن به بازار برای نیمه دوم سال محقق خواهد شد.
سخنگوی جمعیت معترض به رمیکید ایرانی خاطرنشان کرد: قطع تخصیص ارز ترجیحی برای این دارو به بهانه تولیدداروی مشابه ایرانی در حالی است که داروی ایرانی در بوته آزمایش قرار دارد و هنوز مطالعات آماری آن به اتمام نرسیده و فقط برای گذر از بحران کمبود دارو وارد چرخه تولید شده است.

این نماینده بیماران معترض به رمیکید ایرانی که نخواست نامش عنوان شود بیان داشت: بیماران خودایمنی که با سختی فراوان توانسته‌اند با استفاده از داروی رمیکید هلندی به زندگی طبیعی خود باز گردند هرگز حاضر نخواهند شد که موش آزمایشگاهی داروی ایرانی شوند؛ چون در موارد مشابه بیماری شعله‌ور و غیرقابل‌کنترل شده است.
او یادآور شد: مشکل بعدی تأمین این دارو، بیمه‌ها هستند که به دلیلی که قبلاً ذکر شد حاضر نیستند پوشش ۹۵درصدی (مثل سال قبل) را اعمال کنند، همین موضوع باعث شده قیمت دارو در بازه یک ماه ۲۵۰ برابر شود.

او گفت: تنها نتیجه‌ای که در اثر این رفت‌وآمدها حاصل شده بازگشت بیمه‌ای داروی شرکت آریو ژن به پوشش ۹۵درصد بود که البته به نظر یک ترفند برای ترغیب بیماران به تزریق این دارو است. همچنین تغییر سقف پوشش بیمه از ۱۵درصد به حدود ۴۰درصد.
نماینده بیماران معترض به رمیکید ایرانی با بیان اینکه” کودکان زیر ۱۸ سال و بانوان باردار اصلاً اجازه استفاده از غیر داروی هلندی را ندارند”، خاطرنشان کرد: هر بیمار به طور ماهانه و دوره‌ای به سه تا شش عدد از این دارو نیاز دارد که با احتساب قیمت دوره‌ای از مبلغ ۵۳ میلیون تا حدود ۸۰ میلیون می‌شود. خب، آیا باتوجه‌به مسائل معیشتی موجود در جامعه واقعاً برای همه بیماران چنین هزینه‌ای امکان‌پذیر است؟

به گفته سخنگوی معترضان به رمیکید ایرانی، تا پایان اسفند پارسال، رمیکید هلندی تحت پوشش ۹۵ درصدی بیمه و باقیمت حدود ۸۵ هزار تومان به‌ازای هر ویال در اختیار بیماران قرار می‌گرفت که از ابتدای سال ۱۴۰۵، قیمت این دارو در برخی داروخانه‌های دولتی از جمله سیزده آبان و هلال‌احمر به حدود ۳۱ میلیون تومان برای هر ویال افزایش‌یافته و پس از اعمال بیمه، همچنان حدود ۲۵ میلیون تومان برای هر ویال به بیمار تحمیل می‌شود.

او در این باره اظهار داشت: این موضوع نشان‌دهنده افزایش چندصد برابری قیمت رمیکید است، البته قبل‌ترها در اوج کمبودش؛ نوع هلندی آن همیشه به‌صورت آزاد به‌وفور یافت می‌شد. اما از ۱۴۰۴ تا الان با کمبود و توزیع محدود این دارو مواجهیم.
نماینده تجمع‌کنندگان یادآور شد: رمیکید به‌صورت مادام‌العمر و در دوره‌های ماهانه یا دوماهه، هر بار بین ۳ تا ۵ ویال و به‌صورت کلینیکال برای بیماران تزریق می‌شود.

سخنگوی جمعیت معترض به رمیکید ایرانی گفت: این دارو تا ۱۴۰۴ فاقد نمونه ایرانی بود و در مقطعی نمونه وارداتی‌اش از هند برای عبور از بحران کمبود دارو (بخشی به‌عنوان داروی هندی و بخشی به‌عنوان داروی ایرانی با بسته‌بندی متفاوت) به بیماران عرضه شد که در بسیاری موارد باعث تشدید بیماری و ایجاد موارد جبران‌ناپذیر شد. در نهایت به دلیل نداشتن تأییدیه‌های معتبر جهانی همچنین عوارض جانبی و کاهش اثربخشی، مورد پذیرش پزشکان و بیماران قرار نگرفت.

او بیان داشت: در این بحران دارویی مسئولین به‌جای حل‌وفصل این مشکل، بیماران را به پزشکان ارجاع می‌دهند وپزشکان را مجبور کرده‌اند که به بیماران بقبولانند که به‌قول‌معروف وقتی (مادر نیست مجبور هستید با زن‌بابا بسازید).
سخنگوی تجمع‌کنندگان معترض به رمیکید ایرانی گفت: ناکارآمدی برخی مسئولینِ بی‌مسئولیت باعث شده تا حدی روند درمان بیماران متوقف شود. این موضوع هم برای بیمار هم برای نظام سلامت قطعاً هزینه‌های بیشتری در بر دارد.

نماینده جمعیت معترض به داروی رمیکید ایرانی در پایان یادآورشد: تأمین و توزیع کافی داروی اصلی (رمیکید هلندی) در داروخانه‌ها متناسب با نیاز بیماران تا زمان تکمیل مطالعات و تأمین کامل نمونه داخلی همچنین بازگشت پوشش بیمه‌ای ۹۵ درصدی این دارو به‌منظور امکان دسترسی تمامی بیماران به درمانِ ضروری و جلوگیری از محرومیت آنان از ادامه روند درمان، درخواست همه بیماران مبتلا به خودایمنی است. بدون شک تداوم این وضعیت و عدم رسیدگی مؤثر به مطالبات، منجر به وقفه در روند درمان شده و می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای سلامت و حیات آن‌ها به همراه داشته باشد.