به مناسبت روز خودکفايي گندم؛ جشن نا تمام!

درست 14 سال پيش در چنين روزي يعني 26 آبان 1383 بود که برخي از سياسيون کشور اعلام کردند ما در گندم به خودکفايي رسيده ايم و اين روز را جشن گرفتند و در تقويم کشور به ثبت رساندند.

به مناسبت روز خودکفايي گندم؛
جشن نا تمام!

آن موقع قرار شد هر سال 26 آبان به عنوان روز خودکفايي گندم در کشور جشن گرفته شود اما با نگاهي به تقويم امسال متوجه مي شويم که حتي اين روز در تقويم براي هميشه به ثبت هم نرسيد چه برسد به اينکه جشن گرفته شود!نه تنها امسال بلکه چند سالي است که کشور روي خودکفايي را نديده و کار به جايي رسيد که حتي مجبور شديم در برخي مواقع از کشورهاي نه چندان دوست ، نيز واردات گندم داشته باشيم! آيا ما واقعا در سال 83 به خود کفايي رسيديم؟ آيا مسئولين کشاورزي آن دوران منظورشان خود کفايي در گندم بود يا خود اتکايي؟ و چرا سياسيون کشور به جاي استفاده از لفظ خود اتکايي از لفظ خود کفايي استفاده کردند تا محبوب تر و کاراتر از بقيه ادوار به نظر برسند؟ تبعات اين تغيير کلام براي کشور چه بود؟
در حالي مسئولين سال 83 از خودکفايي گندم نام بردند که به اعتقاد آنها ديگر هيچ وارداتي در زمينه گندم نبايد در کشور صورت مي گرفت اما اي کاش اين مسئولين اندکي پند پذير بودند.
رهبر معظم انقلاب در سال 1368 در حالي که کشور را به مرز خوداتکايي گندم رسانده بودند در بيانات خود فرمودند:« اگر بخواهيم‌ کشورمان‌ به‌‌طور نسبي‌ به‌ استغنا و خودکفايي‌ و بي‌نيازي‌ از ديگران‌ نايل‌ شود، بايد در روستاها سرمايه‌ گذاري‌ کنيم‌ و زحمت‌ بکشيم‌. پايه‌‌ اول‌ خودکفايي‌، خودکفايي‌ در امور تغذيه‌‌ مردم‌ است‌. اين‌که‌ مي‌گوييم‌ خودکفايي‌ نسبي‌، به‌ خاطر آن‌ است‌ که‌ يک‌ کشور نمي‌تواند به‌ طور کامل‌ از ديگر کشورهاي‌ جهان‌ بي‌نياز باشد. تبادل‌ ميان‌ ملت ها و کشورها، امري‌ عادي‌ و معمولي‌ تلقي‌ مي‌شود. عمده‌ اين‌ است‌ که‌ يک‌ کشور بتواند روي‌ پاي‌ خود بايستد و اساس‌ زندگي‌ خود را تامين‌ کند… اميدواريم‌ ان‌شاءا…‌ همه‌‌ اين‌ کارها به‌ نحو شايسته‌ و مناسبي‌ انجام‌ گيرد و در کنار کارهاي‌ صنعتي‌، استعداد عظيمي‌ که‌ در کشور ما براي‌ فعاليت هاي‌ کشاورزي‌ نهفته‌ است‌، مورد توجه‌ قرار گيرد.»
ايشان آن سال ها يعني حدود 30 سال پيش از خود کفايي نسبي نام بردند و تاکيد داشتند نبايد ارتباط خود را با جهانيان قطع کنيم اما مسئولين وقت تنها هدفشان خود کفايي محض گندم بود.
به همين دليل تلاش براي خودکفايي گندم باعث ايجاد بحران شديدي در بخش خوراك دام شد، چون ميل به كشت گندم به منزله خداحافظي با كشت جو بود.
حاصل آن شد كه انبارهاي خوراك دام يكي يكي خالي شدند و هر روز دام‌هاي بيشتري به کشتارگاه مي‌رفتند.
به دنبال كاهش خوراك دام و طيور خيلي زود قيمت گوشت قرمز و مرغ افزايش پيدا كرد و بعد نيز قيمت تخم‌مرغ و انواع محصولات لبني گران شد.
اين چرخه ادامه يافت تا حتي قيمت خود گندم نيز به دليل جانشيني با جو در غذاي دام گران شد و مردم از اين خود کفايي نتيجه اي جز گراني نديدند.
بايد گفت اتفاقي که در حوزه کشاورزي و در بخش گندم وقوع يافت خوداتکايي بود، ولي مديران سياسي ما آن زمان از عبارت «خودکفايي» استفاده کردند.
امسال نيز بعد از چندين سال تجربه معاون وزير کشاورزي اعلام کرد به خودکفايي گندم رسيده ايم اما باز هم واردات گندم داشتيم آن هم گندمي که در ايران کاشت مي شود و لزومي براي واردات آن نبود.
به نظر مي رسد اسرار بر خودکفايي گندم باعث شده به ديگر محصولات کشاورزي اعتباري تعلق نگيرد و جالب اينجاست که کشاورزان گندم کار نيز از اوضاع موجود و قيمت هاي حمايتي دولت براي خريد گندم راضي نيستند.
به هر حال امروز يادآور جشني است که به همگان نشان مي دهد ما مي توانيم البته اگر اراده کنيم و اين اراده همراه با برنامه ريزي و مديريت باشد .