بدون مطالعات میدانی و اجتماعی نمی‌توان بحران‌ها را مدیریت کرد

مشاور رییس‌جمهور در امور روحانیت با تأکید بر ضرورت توجه به پژوهش‌های میدانی و پیمایش‌های اجتماعی گفت: مسائلی مانند حجاب، آب، انرژی، بیکاری و آسیب‌های اجتماعی با نگاه تک بعدی قابل حل نیست و مدیریت این بحران‌ها نیازمند تحلیل‌های اجتماعی دقیق، همکاری بین بخشی و استفاده از ظرفیت نخبگان حوزوی در نظام تصمیم‌سازی است.

حجت‌الاسلام علی عماد روز چهارشنبه در نشست با نمایندگان طلاب حوزه علمیه خواهران استان اصفهان با بیان اینکه مسائل اجتماعی دارای ابعاد پیچیده و چندلایه هستند اظهار داشت: امروز دیگر روشن است که مشکلات اجتماعی را نمی‌توان تک بعدی دید و برای حل آن‌ها باید میزهای حل مساله با حضور حوزه‌های فرهنگ، سیاست، اقتصاد، حقوق، امنیت، بین‌الملل و اندیشه تشکیل شود.

وی افزود: نمی‌شود مساله حجاب را تنها یک موضوع اخلاقی تلقی کرد، همان‌طور که در موضوع آب و انرژی نیز بدون فرهنگ سازی و تغییر الگوی مصرف، امکان حل پایدار مشکلات وجود ندارد.

عماد با تأکید بر ضرورت افزایش گفت‌وگوهای کارشناسی افزود: مدیران دستگاه‌های اجرایی باید در چنین نشست‌هایی حضور پیدا کنند تا مسائل به صورت تخصصی برای آن‌ها تبیین و ارائه شود.

وی با بیان اینکه یکی از مشکلات جدی پژوهش در ایران، به‌ویژه در فضای حوزوی، غلبه نگاه نظری و مبنایی بر مطالعات میدانی و اجتماعی است، گفت: در حوزه مبانی، فلسفه و نظریه‌پردازی فعالیت‌های گسترده‌ای انجام داده‌ایم اما در زمینه پیمایش‌های اجتماعی و کار میدانی ضعف داریم در حالی که بدون مطالعات میدانی و اجتماعی نمی‌توان بحران‌ها را مدیریت کرد.

مشاور رییس‌جمهور در امور روحانیت ادامه داد: در سال‌های اخیر پژوهش‌ها و پیمایش‌های اجتماعی ارزشمندی در کشور انجام شده اما مشکل اینجاست که این داده‌ها به موقع خوانده، تحلیل و در سیاست‌گذاری استفاده نمی‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: اگر نتایج برخی پیمایش‌های اجتماعی که در سال‌های گذشته انجام شد به درستی مورد توجه قرار می‌گرفت، بسیاری از تحولات و نارضایتی‌های اجتماعی قابل پیش‌بینی بود.

عماد افزود: در برخی استان‌ها حجم بیکاری جوانان، به ویژه جوانان فاقد تحصیل و مهارت، چند برابر استانداردهای جهانی است و این وضعیت می‌تواند به یک بحران اجتماعی تبدیل شود.

وی تأکید کرد: این آمارها و پیمایش‌ها باید به صورت دقیق مطالعه و تحلیل شود تا در نظام تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری کشور مورد استفاده قرار گیرند.

مشاور رییس جمهور در امور روحانیت گفت: حوزه‌های علمیه باید توانمندی‌ها و خدمات خود را به صورت دقیق، مستند و علمی معرفی کنند و اگر حوزه علمیه خواهران اصفهان گزارشی جامع از ظرفیت‌های خود در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی، تربیتی، روان‌شناسی، مشاوره، مطالعات تخصصی و دیگر حوزه‌ها ارائه دهد، امکان همکاری مؤثرتر با دستگاه‌های اجرایی فراهم می‌شود.

حجت‌الاسلام عماد اضافه کرد: در این گزارش‌ها باید مراکز آموزشی، رشته‌ها، استادان، پژوهشگران، دانش‌آموختگان و خدمات قابل ارائه به صورت شفاف معرفی شود تا دستگاه‌های مختلف بتوانند از این ظرفیت‌ها بهره بگیرند.

وی تاکید کرد: ادبیاتی که امروز رییس‌جمهور درباره محله محوری، مسجد محوری، مشارکت مردم و اصلاح نظام تعلیم و تربیت مطرح می‌کند، ریشه در مفاهیم دینی و حوزوی دارد و اگر آموزش و پرورش و نظام تربیتی اصلاح شود، بسیاری از مسائل کشور نیز اصلاح خواهد شد که در این مسیر حوزه‌های علمیه می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند.

عماد همچنین بر ضرورت ایجاد ارتباط مؤثر میان بدنه نخبگانی حوزه و دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد و گفت: ارتباط حوزه و دولت نباید تنها به سطح دیدار مسوولان و مقامات محدود بماند، بلکه باید میان بدنه فعال و فاضل حوزه با دستگاه‌های تصمیم‌ساز و سیاست‌گذار ارتباط عملیاتی و مستمر برقرار شود.

مشاور رییس‌جمهور در امور روحانیت تاکید کرد: تدوین گزارش‌های علمی، تحلیل آسیب‌های موجود در مناسبات حوزه و دولت و ارائه پیشنهادهای عملیاتی، زمینه استفاده بهتر از ظرفیت حوزه‌های علمیه در حل مسائل کشور را فراهم می‌آورد.

حوزه‌های علمیه باید ظرفیت‌های خود را برای حل مسائل جامعه معرفی کنند

حجت‌الاسلام عماد گفت: در سال‌های گذشته تلاش‌هایی برای استفاده بهتر از ظرفیت نخبگانی حوزه‌های علمیه انجام شد، زیرا ظرفیت‌های علمی و انسانی قابل توجهی در این مجموعه‌ها وجود دارد که باید به شکل مناسب شناخته و معرفی شود.

مشاور رییس‌جمهور در امور روحانیت افزود: دولت و حوزه‌های علمیه در بسیاری از موارد ظرفیت‌ها، مأموریت‌ها، انتظارات و حتی محدودیت‌های یکدیگر را به خوبی نمی‌شناسند و برای اصلاح این وضعیت سه اقدام ضروری است، نخست آنکه اصول، قواعد و سیاست‌های کلان حاکم بر مناسبات دولت و روحانیت با توجه به مأموریت‌ها، انتظارات، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های ۲ طرف باز تعریف شود اقدام دوم طراحی مدل‌های عملیاتی برای تعامل میان بخش‌های مختلف حوزه‌های علمیه و بخش‌های مختلف قوه مجریه است تا این تعاملات به صورت یک جریان و سیستم مشخص عمل کند.

عماد گام سوم را حرکت به سمت برنامه‌ریزی عملیاتی، اجرای برنامه‌ها، نظارت، ارزیابی و سنجش میزان اثربخشی اقدامات دانست و گفت: حوزه باید نشان دهد که می‌تواند گره‌ای از مسائل جامعه باز کند.

وی افزود: در چنین سیستمی، همان‌گونه که در بدن انسان اعضای مختلف به صورت هماهنگ عمل می‌کنند، تعاملات نیز باید به شکل منسجم و هماهنگ پیش برود.

وی تأکید کرد: اگر حوزه بتواند خدمات خود را در حوزه‌هایی مانند خانواده، فرهنگ، علم، اقتصاد، سیاست و روابط بین‌الملل به صورت روشن تعریف و معرفی کند و توان بیان و تبیین این خدمات را نیز داشته باشد، این تعاملات موفق‌تر خواهد شد.

عماد با اشاره به اهمیت مطالعات اجتماعی در این زمینه گفت: باید پژوهش‌هایی انجام شود که نشان دهد کنشگری اخلاقی و فرهنگی روحانیت چه میزان در کاهش آسیب‌های اجتماعی تأثیر داشته است و انجام پیمایش‌های ملی یا منطقه‌ای درباره اثرگذاری فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی روحانیت می‌تواند در این زمینه بسیار راهگشا باشد.

نشست نمایندگان طلاب حوزه علمیه خواهران استان اصفهان صبح امروز با حضور حجت الاسلام علی عماد مشاور رییس جمهور در امور روحانیت در مرکز حوزه علمیه خواهران استان اصفهان برگزار شد.