اصفهان در آستانه یک آزمون ترافیکی
حملونقل عمومی برای کلانشهرها دیگر یک خدمت معمولی نیست، بلکه یکی از مهمترین آزمونهای کارآمدی مدیریت شهری است؛ اصفهان در آستانه فصل جدید سفرهای شهری، در حال بازتنظیم معادله حملونقل خود، از توسعه زیرساختهای ریلی و احیای ظرفیت ناوگان تا حرکت به سمت مدیریت دادهمحور است.
به گزارش اخبار اصفهان به نقل از خبرگزاری ایمنا، در شهرهای امروز کیفیت زندگی شهروندان را نمیتوان بدون توجه به کیفیت جابهجایی و دسترسی تعریف کرد؛ حملونقل شهری دیگر تنها مجموعهای از خیابانها، اتوبوسها، قطارها و پایانهها نیست، بلکه یکی از مهمترین زیرساختهایی است که اقتصاد، محیط زیست، عدالت اجتماعی، زمان روزانه شهروندان و حتی تصویر ذهنی مردم از شهر را تحت تأثیر قرار میدهد.
شهروندی که هر روز برای رسیدن به محل کار، مدرسه، دانشگاه یا مراکز خدماتی زمان زیادی را در مسیر از دست میدهد، در واقع بخشی از کیفیت زندگی خود را در شبکه حملونقل شهر هزینه میکند.
بههمین دلیل است که در بسیاری از شهرهای جهان، حملونقل عمومی دیگر یک خدمت جانبی در مدیریت شهری تلقی نمیشود، بلکه در مرکز سیاستگذاری شهری قرار گرفته است. توسعه مترو، نوسازی ناوگان اتوبوسرانی، ایجاد پیوند میان شیوههای مختلف جابهجایی، استفاده از دادههای ترافیکی و تلاش برای کاهش وابستگی به خودروی شخصی، بخشی از پاسخ شهرها به یک مسئله مشترک است: «چگونه میتوان جمعیت بیشتری را در شهری متراکم، با زمان کمتر، هزینه منطقیتر و آسیب زیستمحیطی پایینتر جابهجا کرد؟»
این مسئله در ایران نیز به یکی از چالشهای جدی کلانشهرها تبدیل شده است. رشد جمعیت شهری، افزایش تعداد خودروها، تغییر الگوی سفر، توسعه نامتوازن بعضی محدودههای شهری و افزایش تقاضا برای سفرهای روزانه، شبکههای حملونقل را تحت فشار قرار داده است.
در چنین شرایطی، دیگر نمیتوان مسئله ترافیک را تنها با ساخت یک خیابان یا اصلاح یک تقاطع پاسخ داد. آنچه شهرهای ایران به آن نیاز دارند، نگاه شبکهای به حملونقل است؛ نگاهی که در آن مترو، اتوبوس، تاکسی، حملونقل بار، زیرساختهای ترافیکی، معاینه فنی، پایانهها و حتی نظام داده و تصمیمگیری، اجزای یک سیستم واحد دیده شوند.
در این میان، یک واقعیت مهم نیز وجود دارد؛ توسعه شبکه حملونقل عمومی فقط به معنای ساخت زیرساختهای جدید نیست. گاهی حفظ و آماده نگه داشتن آنچه از پیش ساخته شده است، به اندازه ایجاد یک پروژه جدید اهمیت دارد. یک اتوبوس متوقف، تجهیزات فرسوده، یک پایانه نیازمند بهسازی یا یک سامانه ناکارآمد میتواند بخشی از ظرفیت شبکه را از چرخه خدمت خارج کند، بنابراین «نگهداشت» در کنار «توسعه» قرار میگیرد و مدیریت شهری ناچار است میان این دو، تعادل ایجاد کند.
از سوی دیگر، حملونقل شهری فقط مسئله مسافر نیست؛ در شهری که هر روز هزاران تن کالا، مصالح ساختمانی، نخاله و خدمات مورد نیاز شهروندان جابهجا میشود، نظمبخشی به حملونقل بار نیز بخشی از مدیریت ترافیک و کیفیت محیط شهری است.
کنترل تردد ناوگان، ساماندهی فعالیتهای باری، نظارت بر مجوزها و ایجاد سازوکارهای هوشمند برای مدیریت این بخش میتواند بر ایمنی، روانی ترافیک و حتی سیمای شهر اثر بگذارد.
در چنین شرایطی، شهرهای بزرگ ایران در حال عبور از یک دوره مهم در مدیریت حملونقل هستند؛ دورهای که در آن پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که «چه پروژهای ساخته شده است؟» بلکه باید پرسید «این پروژه یا خدمت چه تغییری در تجربه سفر شهروند ایجاد کرده است؟» این تغییر نگاه، مدیران شهری را به سمت ارزیابی اثربخشی، استفاده از داده، پیشبینی تقاضای سفر و برنامهریزی برای دورههای اوج سوق داده است.
اصفهان نیز بهعنوان یکی از مهمترین کلانشهرهای کشور، با همین معادله پیچیده روبهرو است؛ شهری با گستره جغرافیایی قابل توجه، مراکز متعدد تولید و جذب سفر، محورهای پرتردد، جاذبههای تاریخی و گردشگری و جمعیتی که بخش قابل توجهی از آن هر روز برای کار، تحصیل، خدمات و فعالیتهای اجتماعی در سطح شهر جابهجا میشود؛ در چنین شهری کوچکترین اختلال در یکی از اجزای شبکه میتواند به زنجیرهای از پیامدها در سایر بخشها منجر شود.
از این منظر، حملونقل اصفهان را باید بهعنوان یک «شبکه بههمپیوسته» دید؛ شبکهای که توسعه خطوط ریلی در آن بدون توجه به ناوگان تغذیهکننده، افزایش ظرفیت اتوبوسرانی بدون توجه به زیرساختهای پشتیبان، یا مدیریت حملونقل بار بدون ابزارهای نظارتی و اطلاعاتی کامل نخواهد بود. آینده سفر در اصفهان به میزان هماهنگی همین اجزا وابسته است.
اکنون در آستانه ماههایی قرار داریم که الگوی سفر شهری میتواند دستخوش تغییر شود و فشار بیشتری بر شبکه حملونقل عمومی وارد کند. در چنین مقطعی، پرسش مهم این است که مدیریت شهری اصفهان برای حفظ ظرفیت موجود، افزایش آمادگی شبکه و عبور از گرههای پیشرو چه اولویتهایی را دنبال میکند و کدام بخشها قرار است سهم بیشتری در آینده جابهجایی شهروندان داشته باشند؟
اتوبوس های تازهنفس میآیند/ مترو در مدار فعالیت؛ هدف بیشترین ناوگان تا آغاز مهر
سعید ساکت، معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان با اشاره به رویکرد جاری معاونت در مدیریت پروژهها و خدمات حملونقل به خبرنگار ایمنا میگوید: در گزارشهای دورهای، تنها حجم فعالیتها ملاک ارزیابی نیست، بلکه اهمیت موضوع در این است که کدام اقدام میتواند اثر مستقیمتری بر ظرفیت جابهجایی، پایداری خدمت و آمادگی شبکه برای دورههای پرتردد داشته باشد؛ بر همین اساس، بخشی از تمرکز فعلی بر مترو و اتوبوسرانی بهعنوان دو ستون اصلی حملونقل عمومی شهر قرار گرفته است.
وی میافزاید: در حوزه حملونقل ریلی، روند پیشرفت خط دو فقط محدود به عملیات عمرانی ایستگاهها نیست، بلکه مجموعهای از اقدامات موازی در بخشهای فنی، تأمین تجهیزات، برقرسانی، تهویه، روسازی و آمادهسازی ناوگان در حال انجام است؛ موضوعی که نشان میدهد پروژه از مرحله توسعه صرف سازهای عبور کرده است و به سمت تکمیل لایههای بهرهبرداری حرکت میکند.
معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان تصریح میکند: برنامه اجرای فیدر دوم اولویت نخست خط ۲، آمادهسازی نهایی ترانسهای LPS برای برقداری، ادامه نصب تابلو برق و کابلکشی تجهیزات تهویه در تعدادی از ایستگاهها و استقرار تجهیزات، بخشی از اقداماتی است که مستقیم به پایداری زیرساخت برق و آمادگی سیستمها برای مراحل بعدی متصل میشود.
ساکت ادامه میدهد: همزمان در ایستگاههای مختلف خط دو، عملیات اجرایی در چند جبهه در حال پیشرفت است؛ بهطور ویژه در ایستگاههای ابنسینا، شاهد، عمان سامانی، زینبیه، امام علی (ع)، نقشجهان، آمادگاه، امام حسین (ع)، خلجا، طوقچی و دارک، فعالیتهای عمرانی، معماری و تجهیزاتی با سطوح متفاوت دنبال میشود که این گستره اجرایی، نشاندهنده فعال بودن چندین مقطع کلیدی پروژه بهصورت همزمان است.
وی اظهار میکند: در کنار این اقدامات، در بخش تونل و روسازی نیز عملیات بتنریزی اسلب، تنظیم هندسه سوزن، اجرای جوش درز ریل و تحویل بخشی از روسازی در محدودههایی از خط انجام شده است؛ این بخش از کار اگرچه کمتر در معرض دید عمومی قرار دارد، اما از منظر فنی از اجزای تعیینکننده در نزدیک شدن پروژه به مراحل عملیاتی محسوب میشود.
معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان با اشاره به رویکرد ویژه معاونت برای آمادگی ناوگان عمومی در آستانه بازگشایی مدارس میگوید: در شرکت واحد اتوبوسرانی، تمرکز اصلی بر تداوم تعمیرات و راهاندازی ناوگان متوقف تعمیراتی است تا حداکثر ظرفیت ممکن پیش از مهر به شبکه بازگردد؛ این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که فشار تقاضا در نیمه دوم سال افزایش مییابد و هر دستگاه بازگشته به مدار، بهطور مستقیم بر کیفیت خدمت اثرگذار است.
ساکت ادامه میدهد: در همین چارچوب، جلسات تأمین مالی خرید قطعات مورد نیاز ناوگان، پیگیری روند بازسازی ۵۰ دستگاه اتوبوس و برگزاری نشستهای آمادگی ستاد مهر در دستور کار قرار گرفته است؛ رویکردی که نشان میدهد مدیریت ناوگان تنها به تعمیرات روزمره محدود نشده و بهصورت هدفمند برای یک مقطع زمانی حساس برنامهریزی شده است.
وی با اشاره به اقدامات سازمان مدیریت حملونقل مسافر اظهار میکند: در این بخش، علاوه بر تعمیرات و بهسازی مستمر پایانهها، سرویس و رفع اشکال تجهیزات، رسیدگی به زیرساختهای رفاهی و ساماندهی محیطی پایانههای پنجگانه انجام شده است؛
معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان خاطرنشان میکند: در بخش خدمات اداری و پشتیبانی ناوگان نیز صدور و تمدید مجوزها، تمدید پروانه شرکتهای سرویس مدارس و آژانسها و انجام ۶۶۸ مورد اقدام در حوزه صدور کارت شهری رانندگان، نشاندهنده حجم قابل توجه خدمات پشتیبان در کنار عملیات میدانی است.
ساماندهی حملونقل بار با تکیه بر مجوز، نظارت و بارنامه
ساکت با بیان اینکه در حوزه حملونقل بار، نظمبخشی به تردد و فعالیت ناوگان درونشهری با جدیت دنبال میشود، تصریح میکند: صدور و تمدید ۱۴۵ پروانه فعالیت ناوگان، ۱۴۲ پروانه اشتغال رانندگان، ۱۲۲ مجوز تردد، ۴۴ مجوز خاکبرداری و ۵۱ مجوز شروع عملیات تخریب و خاکبرداری، در کنار اعمال قانون برای ناوگان متخلف یا فاقد مجوز، بخشی از اقدامات این حوزه بوده است.
وی میافزاید: صدور بارنامه بهویژه در بخش کنترل جابهجایی نخاله و مصالح ساختمانی، از محورهای مهم نظارتی سازمان بار است و در کنار آن، گشتهای بازرسی در سطح شهر و برخورد با پروژههای فعال خارج از ساعات مجاز یا بدون مجوز نیز ادامه دارد. این رویکرد در عمل، به کاهش بینظمی در تردد ناوگان باری و کنترل بهتر فعالیتهای عمرانی شهری کمک میکند.
معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان میگوید: در حوزه معاینه فنی نیز خدمات به ۲۷۳۲ خودروی سبک و ۱۵۲ خودروی سنگین و نیمهسنگین ارائه شده که استمرار آن برای ارتقای ایمنی و کاهش آلایندگی ناوگان دارای اهمیت است.
جهتگیری کنونی معاونت حملونقل و ترافیک شهرداری اصفهان عبور از گزارش حجم فعالیت به سمت اثرگذاری است
ساکت تصریح میکند: در معاونت فنی و توسعه سازمان حملونقل بار نیز پیگیری موضوعاتی همچون سامانه باریار، کنترل خطاهای فرایند تخلفات، سرویس دورهای سیستمها، نقشه راه سازمان، بازنگری و استانداردسازی خدمات و مدل اجرایی توقفگاه در دستور کار قرار داشته که نشان میدهد لایه پشتیبان تصمیمسازی و هوشمندسازی نیز همزمان در حال تقویت است.
وی با اشاره به عملکرد بخشهای ستادی معاونت حملونقل و ترافیک اظهار میکند: در این بازه، جلسات متعددی در حوزه هماهنگی ترافیکی، بازدیدهای مشترک از معابر مناطق، بررسی موضوعات حملونقل همگانی، مشارکت در جلسات تخصصی مبحث ۲۳ مقررات و تصمیمگیری درباره بعضی سیاستهای ترافیکی برگزار شده است.
معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان ادامه میدهد: تکمیل جدول SWOT معاونت، تدوین سیاستهای پیشنهادی برای برنامه دو ساله ۱۴۰۶ و ۱۴۰۷، تکمیل مستندات تحلیل کلاندادههای حملونقل همگانی، بهروزرسانی سامانه دادههای حملونقل و پیگیری اصلاحات بودجهای از جمله اقداماتی است که نشان میدهد تصمیمسازی در این حوزه بهتدریج بیش از گذشته بر داده، ارزیابی عملکرد و نگاه برنامهمحور استوار شده است.
ساکت تأکید میکند: آنچه برای معاونت حملونقل و ترافیک اهمیت دارد، تنها تعدد پروژهها و اقدامات نیست، بلکه اتصال این فعالیتها به نتیجه ملموس برای شهروندان است؛ از این منظر، پیشرفت عملیاتی مترو، احیای ناوگان اتوبوس، انضباطبخشی به حملونقل بار، نگهداشت پایانهها و تقویت سازوکارهای برنامهریزی، اجزای یک مسیر واحد برای ارتقای کیفیت سفر شهری در اصفهان بهشمار میرود.
وی میافزاید: رویکرد جدید در ارائه گزارشهای این حوزه نیز باید بیش از آنکه بر تکرار فهرست اقدامات متمرکز باشد، بر برجستهسازی گرههای اصلی، روندهای اثرگذار و نقاط تصمیمگیری متمرکز شود؛ زیرا مدیریت حملونقل شهری در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری نیازمند روایت تحلیلی، اولویتمحور و بر پایه اثربخشی است.
معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان خاطرنشان میکند: مجموعه اقدامات این بازه زمانی نشان میدهد که در کنار تداوم کارهای جاری، تمرکز معاونت بر حفظ آمادگی شبکه برای ماههای پیشرو و پیشبرد پروژههای زیربنایی با نگاه مرحلهای و هدفمند ادامه دارد.
نبض شهر در مسیرهای آینده
حملونقل شهری در نهایت با تعداد پروژهها، طول خطوط یا شمار وسایل نقلیه سنجیده نمیشود؛ معیار اصلی، تجربهای است که شهروند در طول یک سفر روزمره با آن روبهرو میشود. اینکه چند دقیقه منتظر بماند، سفرش چقدر قابل پیشبینی باشد، تا چه اندازه احساس امنیت و آسایش کند و آیا بتواند بدون وابستگی دائمی به خودروی شخصی به مقصد برسد، همان نقطهای است که سیاستهای حملونقلی را از روی کاغذ به زندگی واقعی مردم پیوند میدهد.
برای اصفهان نیز آینده حملونقل تنها در گرو ساخت یک خط جدید یا افزودن چند دستگاه به ناوگان نیست؛ مسئله اصلی، ساختن شبکهای است که اجزای آن یکدیگر را تکمیل کنند و در برابر تغییرات تقاضا، اختلالها و رشد شهر انعطاف داشته باشند؛ چنین شبکهای نیازمند تصمیمهای دقیق، منابع پایدار، نگهداشت مستمر، فناوری و البته مدیریتی است که بتواند میان نیازهای امروز و سرمایهگذاریهای فردا تعادل برقرار کند.
اگر قرار باشد شهروند در انتخاب شیوه سفر، گزینهای مطمئن، در دسترس و قابل اتکا پیش روی خود ببیند، حملونقل عمومی باید از یک «خدمت شهری» به بخشی جداییناپذیر از سبک زندگی شهری تبدیل شود. این تغییر البته یکشبه اتفاق نمیافتد؛ نتیجه مجموعهای از تصمیمهای کوچک و بزرگ است که در طول زمان، کیفیت شبکه را ارتقا میدهد.
اصفهان امروز در نقطهای قرار دارد که انتخابهای حملونقلی آن میتواند بر چهره شهر در سالهای آینده اثر بگذارد؛ انتخاب میان توسعه بیوقفه ظرفیتها یا مدیریت هوشمند ظرفیتهای موجود، میان واکنش به بحران و پیشبینی آن، و میان اجرای پروژههای منفرد و ساختن یک شبکه منسجم. پاسخ به این انتخابها مشخص خواهد کرد که سفر در اصفهان در سالهای پیشرو فقط «امکان جابهجایی» خواهد بود یا به تجربهای سریعتر، مطمئنتر و انسانیتر برای شهروندان تبدیل خواهد شد.
ارسال دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰