سقوط بالگرد ارتش در درچه اصفهان

صبح روز سه‌شنبه پنجم اسفندماه ۱۴۰۴، حوالی ساعت ۹:۰۹، خبر سقوط یک فروند بالگرد متعلق به هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران در محدوده میدان میوه و تره‌بار شهر درچه به مرکز فرماندهی عملیات اورژانس اعلام شد.

به گزارش اخبار اصفهان براساس گزارش رسمی روابط عمومی اورژانس اصفهان و گفته‌های منصور شیشه‌فروش – مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان – حادثه بر اثر نقص فنی در حین پرواز آموزشی یا ماموریتی رخ داد؛ موضوعی که هنوز در دست بررسی کارشناسان هوانوردی است.

جزئیات حادثه و وضعیت قربانیان

در این سانحه، متأسفانه خلبان و کمک‌خلبان ارتش به شهادت رسیدند و علاوه بر آنان، دو نفر از غرفه‌داران میدان تره‌بار درچه نیز جان باختند. یک نفر دیگر از کارکنان محل حادثه به‌شدت مصدوم و توسط تیم فوریت‌های پزشکی ۱۱۵ به بیمارستان منتقل شد.

به گفته علی نصیری (رئیس اورژانس پیش بیمارستانی استان)، نیروهای امدادی بلافاصله پس از اعلام حادثه در محل حاضر شدند و عملیات اطفای حریق و پاکسازی محیط را آغاز کردند. تصاویر منتشر شده در شبکه‌های محلی نیز نشان‌دهنده شعله‌های شدید و دود گسترده در محدوده مرکزی بازار تره‌بار بود.

 مکان‌نگاری حادثه — چرا درچه نقطه مهمی است؟

شهر درچه، از توابع شهرستان خمینی‌شهر، در غرب اصفهان واقع شده و یکی از پررفت‌وآمدترین مناطق صنعتی و تجاری استان محسوب می‌شود. میدان میوه و تره‌بار درچه روزانه میزبان صدها کامیون و غرفه‌دار است.

در این موقعیت پرترافیک، سقوط بالگرد نه‌تنها خسارات انسانی برجای گذاشت، بلکه باعث نگرانی شدید میان شهروندان شد.

تحلیل تصاویر هوایی نشان می‌دهد که منطقه دارای تراکم تأسیسات فلزی و سازه‌های سبک است و هر گونه اختلال سیستم کنترل پرواز یا انحراف مسیر پایین‌پرواز می‌تواند منجر به برخورد سریع با سقف‌های بازار شود.

علل احتمالی سقوط بالگرد

تا زمان تنظیم این گزارش، علت قطعی سقوط از سوی ارتش اعلام نشده است، اما سه فرضیه فنی مطرح شده:

• نقص مکانیکی در سامانه روتور یا انتقال نیرو: یکی از معمول‌ترین دلایل در بالگردهای قدیمی هوانیروز.
• اختلال در سیستم هیدرولیک یا سوخت‌رسانی: که می‌تواند به کاهش کنترل ارتفاع در مدت کوتاه منجر شود.
• شرایط جوی و جریان هوای ناگهانی بالارونده در حاشیه شهر و مناطق صنعتی: هرچند گزارش‌های هواشناسی آن روز از آسمانی صاف حکایت دارند.

به گفته منابع آگاه، نوع بالگرد از سری‌های آموزشی و میان‌برد بوده که در چند مأموریت اخیر منطقه‌ای مورد استفاده قرار گرفته است.

واکنش سازمان‌ها و نهادهای امدادی

پس از وقوع حادثه، تیم‌های آتش‌نشانی درچه، اورژانس ۱۱۵، نیروی انتظامی و هوانوردی ارتش به محل اعزام شدند. بر اساس اظهار نظر منصور شیشه‌فروش، عملیات جست‌وجو و پاکسازی تقریباً در کمتر از دو ساعت انجام شد. همزمان کارشناسان ایمنی پرواز از منطقه هوانیروز ارتش در پادگان شهید وطن‌پور اصفهان نیز جهت بررسی فنی حاضر شدند.

تأثیر بر سیاست‌های ایمنی هوایی

کارشناسان معتقدند این حادثه می‌تواند هشدار جدی برای بازنگری در استانداردهای تعمیر و نگهداری ناوگان بالگردی کشور باشد. با توجه به سن بالای بخش بزرگی از ناوگان هوانیروز، موضوع نوسازی تجهیزات پروازی، نصب سامانه‌های هشدار حرارتی و خرابی قطعات باید در دستور کار قرار گیرد. طبق مطالعات مؤسسه هوایی سپهر، میانگین عمر کاری بالگردهای فعال در پایگاه‌های ارتش بیش از ۳۰ سال است.

تحلیل جغرافیایی و ایمنی شهری

نقشه‌های محلی نشان می‌دهد فاصله محل سانحه تا مرکز شهر اصفهان تنها ۱۲ کیلومتر است. چنین نزدیکی به مراکز مسکونی نشان می‌دهد منطقه پرواز باید دارای حریم ارتفاعی ایمن و خطوط خروج اضطراری تعریف‌شده باشد.

پیشنهاد کارشناسان شهری این است که در محدوده‌های صنعتی مانند درچه، پروازهای نظامی و امدادی با ارتفاع بالا و پس از اعلام مسیر در سامانه ترافیک هوایی انجام شود تا مخاطرات مشابه کاهش یابد.

جمع‌بندی و چشم‌انداز تحقیقات

تحقیق رسمی توسط تیم متخصص هوانیروز ارتش و سازمان هواپیمایی کشوری در حال انجام است. انتظار می‌رود گزارش فنی نهایی شامل تحلیل دقیق جعبه سیاه، ارزیابی وضعیت فنی بالگرد پیش از پرواز و بررسی جریان هوای منطقه لحظه سانحه باشد. به گفته یک منبع در ارتش، تحلیل داده‌ها ممکن است تا چند هفته طول بکشد و پس از آن نتایج به‌صورت رسمی منتشر خواهد شد.

نگاه انسانی و ملی

در چنین حوادثی، فراتر از ابعاد فنی و آماری، آن‌چه برجای می‌ماند احساس اندوه و احترام ملی نسبت به جان‌باختگان است. خلبانان، نماد تعهد و انضباط ارتشی‌اند و شهادت آنان یادآور خطر دائمی خدمت در مسیر امنیت کشور است. در مقابل، شهروندان محلی نیز قربانیان خاموش رویدادی شدند که باید مبنایی برای تقویت آموزش عمومی و طراحی ایمنی شهری باشد.

تشکیل پرونده و صدور دستور قضایی برای بررسی علت سقوط بالگرد در اصفهان

همچنین در این روز رییس کل دادگستری استان اصفهان از تشکیل پرونده قضایی برای بررسی علت حادثه سقوط بالگرد ارتش در بازار میوه و تره‌بار شهر درچه خبر داد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین اسدالله جعفری گفت: ساعت ۹:۱۰ صبح حادثه یک فروند بالگرد متعلق به ارتش جمهوری اسلامی در محل بازار میوه و تره‌بار شهر درچه سقوط کرد که بلافاصله دادستان عمومی و انقلاب حوزه قضایی خمینی‌شهر به اتفاق دادستان نظامی استان در محل حاضر و دستورات لازم قضایی در خصوص تشکیل پرونده و انجام تحقیقات برای بررسی علل و عوامل اصلی این حادثه صادر شد.

وی افزود: خساراتی به میدان میوه و تره‌بار وارد شده و تحقیقات در خصوص بررسی علل و عوامل این حادثه در حال انجام است.

حجت‌الاسلام‌ جعفری خاطرنشان کرد: در این حادثه خلبان و کمک‌خلبان بالگرد و ۲ نفر از غرفه‌داران میدان به شهادت رسیدند و یک نفر نیز زخمی شده است.

وی افزود: در رابطه با این حادثه با صدور دستور قضایی به منظور بررسی علل سقوط بالگرد، پرونده قضایی تشکیل شده است.