رتبه سرمایه اجتماعی استان اصفهان بالاتر از میانگین کشوری

سرمایه اجتماعی در اصفهان بار دیگر در کانون توجه سیاست‌گذاران اجتماعی قرار گرفت؛ شاخصی کلیدی که نقش تعیین‌کننده‌ای در اعتماد عمومی، انسجام اجتماعی، مشارکت مدنی و کیفیت حکمرانی دارد. مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان با تشریح نتایج آخرین پیمایش ملی سرمایه اجتماعی، از وضعیت مطلوب‌تر این شاخص در استان نسبت به میانگین کشوری خبر داد و بر ضرورت تبدیل داده‌های آماری به برنامه‌های اجرایی تأکید کرد.

به گزارش اخبار اصفهان لیلا سادات ابطحی در جلسه شورای اجتماعی استان با دستور کار «تبیین وضعیت سرمایه اجتماعی استان اصفهان» اظهار کرد: پیمایش گسترده سرمایه اجتماعی توسط مرکز رصد وزارت کشور انجام شده و سه مؤلفه حیاتی سرمایه اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی و موقعیت جمعیتی، تصویری واقعی از وضعیت جامعه ارائه می‌دهد. این داده‌ها مبنای تصمیم‌سازی اجتماعی و سیاست‌گذاری فرهنگی در استان قرار می‌گیرد.

سرمایه اجتماعی؛ فراتر از یک عدد آماری

وی سرمایه اجتماعی را مجموعه‌ای از شبکه‌های ارتباطی، اعتماد اجتماعی، مشارکت عمومی، هنجارهای مشترک و پیوندهای مدنی دانست و از آن به عنوان «چسب نامرئی جامعه» یاد کرد؛ عاملی که کنش جمعی، همبستگی اجتماعی و توسعه پایدار را تسهیل می‌کند. به گفته ابطحی، این پیمایش ملی از اواخر سال ۱۴۰۳ آغاز شد و طی ۱۲ روز با مشارکت ۸۵ هزار نفر در سراسر کشور اجرا شد تا تصویری دقیق از میزان اعتماد عمومی، رضایت اجتماعی و امید به آینده ترسیم شود.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان با اشاره به چهار دوره پیمایش در سال‌های ۱۳۹۴، ۱۳۹۷، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۴ تصریح کرد: میانگین سرمایه اجتماعی در استان اصفهان ۴۰.۵ درصد برآورد شده که بالاتر از میانگین کشوری است، هرچند تا سطح مطلوب فاصله وجود دارد. وی نوسانات این شاخص را متاثر از رویدادهای اجتماعی و اقتصادی سال‌های گذشته از جمله همه‌گیری کرونا در سال ۱۴۰۰ و تحولات سال ۱۳۹۷ دانست.

تفاوت شهرستان‌های استان در شاخص سرمایه اجتماعی

ابطحی با اشاره به رتبه‌بندی شهرستان‌های استان اصفهان در حوزه سرمایه اجتماعی گفت: شهرستان‌های فریدون‌شهر، کاشان و نطنز در میان شهرستان‌های دارای رتبه بالاتر قرار دارند، در حالی که شهرستان‌هایی مانند برخوار و شاهین‌شهر در رتبه‌های پایین‌تر شاخص سرمایه اجتماعی جای گرفته‌اند. این تفاوت‌ها می‌تواند مبنای تدوین برنامه‌های هدفمند اجتماعی و فرهنگی در سطح شهرستان‌ها باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های اجتماعی از نگاه مردم

وی در تحلیل پنداشت عمومی نسبت به عملکرد نظام در حوزه‌های مختلف افزود: بیشترین میزان رضایت اجتماعی با ۴۷.۵ درصد مربوط به حوزه بهداشت و درمان است که نشان‌دهنده سرمایه اجتماعی قابل توجه در این بخش است. در مقابل، حوزه امور اقتصادی به دلیل چالش‌های معیشتی و فشارهای اقتصادی، پایین‌ترین رتبه را در میان مؤلفه‌های مورد سنجش کسب کرده است.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان درباره شاخص امید به آینده گفت: بالاترین نمره مثبت در این بخش به «قدرت ایران در منطقه و جهان» اختصاص یافته که بیانگر حس غرور ملی و اعتماد به جایگاه بین‌المللی کشور است. همچنین در شاخص احساس برابری، مردم اجرای یکسان قانون برای همگان را ملموس‌تر از سایر مؤلفه‌ها مانند انتصاب بر اساس شایستگی یا تناسب درآمد با تلاش ارزیابی کرده‌اند.

اعتماد سازمانی و الگوی اعتماد فردی

ابطحی با تفکیک سطوح سرمایه اجتماعی به سطح کلان، میانی و خرد توضیح داد: در سطح میانی، اعتماد سازمانی به گروه‌های مرجع مانند پزشکان، معلمان و اساتید دانشگاه و نیز اعتماد به رسانه‌ها و ارزیابی ویژگی‌های اخلاقی مسئولان سنجیده شده است. در سطح خرد نیز الگوی اعتماد در ایران همچنان «دایره‌ای» است؛ به این معنا که بیشترین اعتماد در نهاد خانواده شکل می‌گیرد و سپس به خویشاوندان، همسایگان و هم‌قومیت‌ها گسترش می‌یابد.

وی تأکید کرد: مشارکت در این گزارش به معنای حضور در تشکل‌های مدنی، فعالیت‌های داوطلبانه و اقدامات عام‌المنفعه است و نباید صرفاً با مشارکت سیاسی یا انتخاباتی یکسان تلقی شود.

حرکت از توصیف به اقدام عملی

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان در پایان خطاب به مدیران دستگاه‌های اجرایی استان تصریح کرد: این گزارش در چهار سطح تعریف شده و اکنون از مرحله توصیف و تبیین عبور کرده‌ایم. گام بعدی تدوین پیوست‌های سیاستی و اجرای برنامه‌های عملیاتی متناسب با یافته‌های پیمایش سرمایه اجتماعی است تا ضمن ترمیم نقاط ضعف، زمینه تقویت اعتماد عمومی، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی استان اصفهان بیش از پیش فراهم شود.