گامي به سوي توسعه؛ تعامل صنعت و دانشگاه، اصفهان را فراصنعتي مي کند

سطح همکاري‎ دانشگاه و صنعت در کشور ما براساس آمار موجود فاصله بسياري با کشورهاي پيشرفته دارد و باوجود توافق عمومي بر ضرورت و اهميت اين موضوع، هنوز رابطه دانشگاه و صنعت سيستمي و پيوسته نيست و شکلي گاه‌ به ‌گاه و گسسته دارد. ارتباط دانشگاه و صنعت در ايران داراي سابقه‌اي 70 ساله برابر با عمر دانشگاه در کشور است و در سياست‌هاي کلي، بر ارتباط موثر بين دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشي با صنعت، بخش‌هاي مربوط جامعه و دستيابي به فناوري‌هاي پيشرفته موردنياز تاکيد شده است.

گامي به سوي توسعه؛
تعامل صنعت و دانشگاه، اصفهان را فراصنعتي مي کند

به عقيده کارشناسان، توسعه همکاري مراکز دانشگاهي و شرکت شهرک‌هاي صنعتي استان اصفهان، به‌ويژه در استقرار واحدهاي فناوري دانشگاهي در شهرک فناوري اصفهان، مي‌توان اصفهان را از يک استان صنعتي به استاني فراصنعتي تبديل و زمينه اشتغال بخش بزرگي از فارغ‌التحصيلان و نخبگان دانشگاهي را در بخش صنعت فراهم کرد.
در دنياي امروز، رابطه‌اي مستقيم بين توسعه تکنولوژي و پيشرفت در ابعاد مختلف اجتماعي، اقتصادي و سياسي هر کشور برقرار است به‌طوري‌که مي‌توان گفت فناوري، عامل اساسي براي ايجاد ثروت، دانايي و توانايي کشورها بوده و ابزاري قدرتمند در توسعه ملي به شمار مي‌آيد.
با توجه به اينکه در رشد تکنولوژي، انسان نقش محوري و بنيادي دارد و استفاده از بهترين و مدرن‌ترين ماشين‌آلات بدون نيروي انساني متخصص و ماهر ممکن نيست، اهميت دانشگاه بيش ‌از پيش روشن مي‌شود زيرا دانشگاه محل تربيت نيروي انساني متخصص و ماهر است و اگر اين نيروي انساني متخصص بتواند دانش و مهارت خود را در عرصه توليد و صنعت به کار ببرد موجب پيشرفت خواهد شد.
ارتباط صنعت و دانشگاه در هر کشوري مي‌تواند تاثيري تعيين‌کننده در رشد اقتصادي آن کشور داشته باشد و از طرفي همکاري‎هاي دوجانبه اين دو نهاد فعاليت‌هايي را در برمي‌گيرد که هر يک از آن‌ها به‌تنهايي قادر به انجام آن‌ نيستند ضمن آنکه با توجه به‌ضرورت حضور قدرتمندتر صنعت و فناوري ايران در عرصه‌هاي بين‌المللي و جهاني لازم است زمينه تعامل سازنده صنعت و دانشگاه فراهم شود.
درواقع مفهوم ارتباط آن‌ها بايد به سمت مدل‌هاي عملي برود؛ روش‌هايي که اين ارتباط را به محصول و ثروت تبديل کند. هرچند باوجود منافع فراوان اين ارتباط دو طرفه، برخي ارتباط صنعت و دانشگاه را غيرحرفه‌اي مي‌دانند و اعتقاد بر رقابت ناپذير بودن دانشگاه و صنعت دارند.
موضوع قابل‌تامل آن است که در شرايط موجود شرط ماندن در بازار رقابت جهاني توجه به دانش است.
در همين پيوند رييس شرکت شهرک‌هاي صنعتي اصفهان با ارزيابي تقريبا مثبت از ارتباط صنايع نوپا با دانشگاه‌ها، گفت: رتبه اصفهان در سه سال گذشته در فن بازارها بالا بوده به‌طوري‌که اصفهان در اين سال‌ها در کشور رتبه دوم يا سوم را به دست آورده و اين نشان مي‌دهد فعاليت ما در اين زمينه خوب بوده و ارتباط بين دانشگاه‌ها و مراکز صنعتي به‌خوبي برقرار شده است.
به گفته محمدجواد بگي با توسعه همکاري مراکز دانشگاهي و شرکت شهرک‌هاي صنعتي استان اصفهان، به‌ويژه در استقرار واحدهاي فناوري دانشگاهي در شهرک فناوري اصفهان، مي‌توان اصفهان را از يک استان صنعتي به استاني فراصنعتي تبديل و زمينه اشتغال بخش بزرگي از فارغ‌التحصيلان و نخبگان دانشگاهي را در بخش صنعت فراهم کرد.
رييس شرکت شهرک‌هاي صنعتي اصفهان افزود: اگر صاحبان اين صنايع خواهان فعال بودن هستند، لازم است درزمينه تحقيق و توسعه اقدامي جدي کنند زيرا براي افزايش کيفيت وتنوع محصول، مديريت و بهينه‌سازي مصرف انرژي ضرورت ارتباط صنايع با مراکز علمي وجود دارد.
وي تصريح کرد: ارتباط صنعت و دانشگاه، سال‌ها قبل از طريق ميزگرد تخصصي دولت، دانشگاه و صنعت راه‌اندازي شد و سعي شده است که در کلينيک کسب‌وکار شاهد حضور فعال صنعت دانشگاه باشيم، حضوري که در پنج سال اخير اتفاق افتاده است اما در همين سال‌ها شرايط اقتصادي به نحوي بوده که سرمايه‌گذاران بيشترين فرصت خود را صرف بازاريابي وتامين مواد اوليه براي توليد کرده‌اند.
بگي افزود: اما باز هم با توجه به لزوم پايداري در عرصه جهاني، ضرورت عرضه محصولات بروز وعلمي وجود دارد و درهرصورت نياز است که صنايع با دانشگاه‌ها مرتبط باشند.

ارتباط صنايع و دانشگاه‌ها در حد شعار باقي مانده است
باوجود تاکيد فراوان برخي مسئولان و کارشناسان بر ارتباط صنعت و دانشگاه، برخي نيز معتقدند پژوهش‌هاي‌ دانشگاهي‌ تاکنون در جهت‌ رفع‌ معضلات‌ صنعتي‌ کشور گامي کارآمد برنداشته‌ و دليل‌ آن‌ توجه‌ نکردن به نيازهاي‌ تحقيقاتي‌ صنايع‌ است، به طوريکه باوجود گفته‌ها وشعارهاي بسيار در رابطه با ارتباط صنايع و دانشگاه‌ها تاکنون شاهد چنين فرايندي نبوده‌ايم و اگر ارتباطي نيز شکل گرفته، بسيار ناچيز بوده است.
در واقع دانشگاه‌ها به خودي خود توان چنين اقدامي را ندارند زيرا نه‌تنها نسلي آشنا به ادبيات ارتباطات دانشگاه و صنايع بر سرکار نيستند بلکه چنين تفکري نيز ميان دانشگاهيان از بين رفته است، اينکه پروژه‌اي از صنايع آورده شده، بين دانشجويان توزيع شود بسيار اندک است و البته صنعت نيز خود تفکر استفاده از دانشگاه را ندارد.

صنايع نوپا بر اقتصاد کشورها بسيار اثربخش و از اين رو مورد توجه است
عضو هيئت علمي دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان در مورد رابطه صنعت و دانشگاه، گفت : اصولا صنايع نوپا درهمه کشورهاي دنيا به دليل اثربخشي بسيار بر اقتصاد مورد توجه بسياري قرار دارند به‌طوري‌که اغلب فعاليت خود را با اين نوع از صنايع آغاز مي‌کنند و از آن‌ها نيز حمايت مي‌کنند.
مرتضي سامتي افزود: در واقع يکي از الگوهاي اين کشورها افزايش حمايت از صنايع کوچک و رشد و توجه ويژه در ايجاد زيرساخت‌ها براي آن‌ها است که دولت در ايجاد اين زيرساخت‌ها در هيچ زمان موفق عمل‌نکرده و حتي بازار سرمايه مورد نياز آن‌ها نيز دولتي نبوده و همواره با ياري بخش خصوصي اين صنايع توسعه‌يافته‌اند.
وي گفت: اگر به دنبال حمايت واقعي از صنايع نوپاي کشور هستيم، بايد درهاي کشور را به روي جهان و ايجاد فضاي رقابت بازتر کنيم و در اين زمينه بايد براي حذف مجوزهاي غيرضروري، کاهش ماليات‌ها، کاهش دخالت‌ها در کسب‌وکارها و بهبود قوانين مناسب براي حقوق مالکيت‌ها اقدام کرد.
عضو هيئت علمي دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان اظهار کرد: درواقع زماني که بخش خصوصي باعث رشد صنايع مي‌شود افرادي باقابليت لازم وارد صحنه فعاليت مي‌شوند که ريشه‌اي از جنس رقابت دارند ولي از آنجا که در کشور ما اساس شکل‌گيري اين نوع از صنايع، دولتي است آن موفقيتي که لازمه وجود چنين صنايع است، ايجاد نمي‌شود.
سامتي افزود: همچنين به دليل غير رقابتي بودن اين صنايع سراغي از علم دانشگاه نيز نمي‌گيرند، معمولا صاحبان اين نوع از صنايع افرادي وابسته به قدرت دولت هستند که به‌جاي رفتن به سمت توليد، به‌سوي واردات مي‌روند زيرا بنيه توليد را ندارند و آسانترين کار براي آن‌ها واردات است، اگر فعاليت توليدي نيز انجام دهند مبني بر علم و رقابت نيست.
وي يادآور شد: در سال‌هاي اخير پروژه‌ها پايان‌نامه‌هاي پژوهشي بسياري در دانشگاه‌ها انجام‌گرفته ولي تاثير آن‌ها بر اقتصاد و صنعت بسيار ناچيز بوده است.