روستای مصر در رقابت جهانی یونسکو ۲۰۲۴

در فضای اقتصاد جهانی امروز، گردشگری روستایی و میراث فرهنگی به عنوان موتور محرک توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی در مناطق کمتر برخوردار شناخته می‌شوند.

به گزارش اخبار اصفهان پرونده‌های ثبت جهانی یونسکو نه تنها ارزش تاریخی یک مکان را تأیید می‌کنند، بلکه دروازه‌ای برای ورود سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی، تقویت  صنایع دستی اصیل  و افزایش درآمدهای جوامع محلی می‌گشایند. در این میان، استان اصفهان با دارا بودن ظرفیت‌های بی‌بدیل، اکنون کانون توجه قرار گرفته است. آخرین اخبار حکایت از آمادگی روستای مصر برای ورود به این رقابت بین‌المللی دارد، در حالی که نام روستای تاریخی ابیانه  از فهرست نهایی هشت روستای معرفی شده حذف شده است؛ تحلیلی که نیازمند بررسی دقیق معیارهای ارزیابی سازمان ملل است.

مصر در رقابت جهانی: امتیازدهی و اعتماد جوامع محلی

بر اساس اعلام معاون گردشگری اصفهان، روستای مصر با پشتوانه قوی معماری بومی و استمرار سنت‌ها، شانس بالایی برای قرارگیری در لیست سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) دارد. کلید موفقیت این روستا، همان‌طور که تأکید شد، همراهی ۹۰ درصدی جامعه محلی است. این میزان از مشارکت نشان می‌دهد که مدل گردشگری مسئولانه و درآمدزایی مستقیم از طریق اقامتگاه‌های بوم‌گردی به خوبی نهادینه شده است. کسب امتیاز نهایی بین ۶۲ تا ۷۲، دال بر پوشش قابل توجه شاخص‌هایی چون فرهنگ، اقلیم و فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با میراث است. 

معمای ابیانه: وقتی اصالت فرهنگی کافی نیست

روستای تاریخی ابیانه، با رنگ سرخ و بافت منحصربه‌فردش، همواره به عنوان یک نماد  گردشگری تاریخی  ایران مطرح بوده است. اما عدم موفقیت این روستا در کسب رأی نهایی، یک زنگ خطر برای متولیان میراث است. داوود آبیان اشاره کرد که دلایل فنی و عدم انطباق کامل با  چک‌لیست‌های بین‌المللی  مانع اصلی بوده‌اند. این امر نشان می‌دهد که صرف داشتن  ظرفیت‌های فرهنگی و مذهبی  بالا، بدون مستندسازی دقیق و تطبیق با الزامات فنی سازمان‌های جهانی، برای دستیابی به  ثبت جهانی  کافی نیست.

رونمایی از معیارهای پنهان یونسکو: سنت، اصالت و پیشه‌های اصلی

معاون میراث فرهنگی به تشریح دقیق شاخص‌های مورد ارزیابی پرداخت که حاوی کلمات کلیدی حیاتی برای هر روستای متقاضی ثبت است:  استمرار سنت‌ها ،  صنایع دستی اصیل بدون دخالت ماشینی،  احیای فرهنگ‌ها و رسوم بومی ، و تعریف شفاف  پیشه‌های اصلی جوامع محلی در حوزه گردشگری. این معیارها، مسیر توسعه دهکده‌های گردشگری جهان را روشن می‌سازند؛ مسیری که بر حفظ اصالت فرهنگی و تداوم تاریخی تأکید دارد.

اصفهان، گنجینه‌ای ناشناخته و پتانسیل‌های کشف‌نشده

اظهارات آبیان در مورد اصفهان به عنوان «گنج پنهان گردشگری ایران»، اهمیت تمرکززدایی از مقاصد توریستی و معرفی مناطق جدید را برجسته می‌سازد. وی به روستای همچنین روستاهای گرمه، جندق، ایراج در همین شهرستان را نمادی از ترکیب طبیعت، فرهنگ و تاریخ دانست. این رویکرد، به معنای بهینه‌سازی مسیرهای تورهای طبیعت‌گردی و تاریخی در نواحی کویری است.

فراتر از مصر و ابیانه: ۱۲ پرونده‌ای که سرنوشت میراث ایران را رقم می‌زنند

در مجموع، ۱۲ روستای کشور از جمله روستای ریاب (خراسان رضوی)، قلعه بالا (سمنان)، و بیشه (لرستان) در حال تکمیل پرونده خود هستند. این رقابت فشرده نشان می‌دهد که شناسایی و استانداردسازی سایت‌ها یک فرآیند مدیریتی فشرده است که نیازمند  حمایت‌های مدیریتی  و رفع نواقص فنی در کوتاه‌ترین زمان ممکن است. امید است با تلاش‌های جاری و رفع موانع، به‌زودی شاهد ثبت  روستای مصر  در حافظه جهانی باشیم و این الگو، مسیر توسعه  گردشگری پایدار در سایر استان‌ها را هموار سازد.