جنگ با خاموشی‌ها و نبرد با ناترازی

در روزهایی که گرمای طاقت‌فرسای تابستان، فشار مضاعفی را بر شبکه توزیع برق وارد می‌کند و هر لحظه احتمال نوسان یا قطعی در رگ‌های حیاتی شهر وجود دارد، مدیریت صنعت برق با چالشی دوگانه روبرو است و از یک سو، بازیابی سریع شبکه‌ای که در ایام بحرانی تحت فشار بوده و از سوی دیگر، مدیریت هوشمند مصرف برای عبور از تنگنای ناترازی انرژی وجود دارد. در این میان، پاسخ به این پرسش که آیا اصفهان می‌تواند تابستان را بدون قطعی‌های گسترده سپری کند، در گروی تعامل میان اقدامات زیرساختی دولت و مسئولیت‌پذیری مشترکان است.

تجربه جنگ ۴۰ روزه و رزم عملیات گران

مهرداد دادخواه، مدیرعامل شرکت توزیع برق شهرستان اصفهان، در نشست خبری صمیمانه با خبرنگاران، پرده از جزئیاتی برداشت که نشان‌دهنده فشار شدید بر شبکه برق در ایام اخیر است. او با اشاره به برنامه ویژه‌ای که برای شرایط جنگی تدوین شده بود، اعلام کرد که در جریان جنگ ۴۰ روزه، ۵۰۰ گروه عملیاتی به‌صورت شبانه‌روزی و در چهار شیفت آماده خدمت‌رسانی بودند تا هیچ خللی در آسایش مردم ایجاد نشود.

مدیرعامل توزیع برق اصفهان در حالی که از حجم بالای درخواست‌ها سخن می‌گفت، فاش کرد که در این بازه زمانی، حدود ۶۰ هزار تماس با مرکز فوریت‌های برق (۱۲۱) برقرار شده که از این تعداد، ۱۰ هزار مورد به عنوان حادثه ثبت و برای ۸ هزار مورد اعزام تیم عملیاتی صورت گرفته است. او با اشاره به اینکه به‌طور میانگین روزانه ۲۰۰ اعزام عملیاتی برای رفع خاموشی‌ها انجام شده، تأکید کرد که در مجموع ۸۵ مورد خسارت جزئی و کلی به شبکه‌های برق شهرستان وارد شد. اما نقطه قوت این عملیات، سرعت بازیابی بود.

دادخواه اعلام کرد حداکثر زمان رفع خاموشی در موارد قابل بازیابی، تنها ۷۲ دقیقه بوده ، رقمی که نشان می‌دهد اولویت اول این مجموعه، جلوگیری از نگرانی مردم در حساس‌ترین لحظات بوده است.

‌سایه ناترازی بر سر شبکه برق

دادخواه در ادامه صراحتاً اعلام کرد که ناترازی انرژی موضوعی نیست که با تصمیمات کوتاه‌مدت یا دستورات موقتی برطرف شود. به باور او، تا زمانی که اصلاحات بنیادین مدیریتی و زیرساختی در کل حوزه انرژی کشور صورت نگیرد، سایه ناترازی بر سر شبکه برق خواهد بود.

‌او در این راستا به سهم بخش سرمایش اشاره کرد و گفت: حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد مصرف انرژی کشور صرفاً در حوزه سرمایش است. از این رو، اصلاح الگوی مصرف، به‌ویژه در بخش اصناف و مراکز تجاری، یک ضرورت حیاتی است. برای مقابله با این وضعیت، وزارت نیرو ۱۴ مگاپروژه استراتژیک را تعریف کرده که محورهایی چون توسعه شبکه‌های انتقال، ایجاد رینگ‌های جدید و مدیریت هوشمند مصرف را دنبال می‌کنند. در سطح شهر اصفهان نیز، تعویض ۳۵ هزار چراغ پرمصرف با نمونه‌های کم‌مصرف که قرار است در نهایت به ۱۶۰ هزار مورد برسد، بخشی از این استراتژی برای کاهش فشار بر شبکه است.

اصفهان قطب انرژی‌های پاک و سرمایه‌گذاری میلیاردی

البته در میان چالش‌ها، نقطه روشنی وجود دارد و آن هم انرژی خورشیدی است و اصفهان با بهره‌گیری از پتانسیل‌های اقلیمی خود، توانسته است رتبه نخست کشور در این حوزه را از آن خود کند. دادخواه با ارائه آمارهای خیره‌کننده اعلام کرد که ظرفیت تولید انرژی خورشیدی تحت پوشش شرکت توزیع برق شهرستان، از ۸ مگاوات در سال ۱۴۰۲ به ۷۱ مگاوات رسیده است.

نکته حائز اهمیت این است که بخش عمده این پیشرفت، حاصل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی بوده و شرکت توزیع برق تنها نقش تسهیل‌گر را ایفا کرده است. با اضافه شدن ۵۷ مگاوات دیگر تا پایان سال، این ظرفیت به ۱۲۵ مگاوات خواهد رسید. اگر با یک محاسبه ساده، هر مگاوات را حدود ۶۰ میلیارد تومان قیمت بزنیم، متوجه می‌شویم که بخش خصوصی سرمایه‌گذاری کلانی را برای عبور از بحران انرژی در اصفهان پذیرفته است تا آینده‌ای سبزتر و پایدارتر رقم بخورد.

از طرح مهتاب تا نظارت بر ۱۶ هزار کیلومتر شبکه

مدیرعامل توزیع برق، طول شبکه برق شهرستان را حدود ۱۶ هزار کیلومتر اعلام کرد، شبکه‌ای چنان گسترده که کنترل و حفاظت فیزیکی از آن را دشوار می‌کند. به همین دلیل است که او بر پایش هوشمند و کنترل میدانی تأکید ویژه‌ای دارد.

در همین راستا، طرح مهتاب و مانورهای اجرایی گسترده‌ای اجرا شد که طی آن بیش از ۳۵ هزار مشترک با مصرف مشکوک یا بسیار بالا، مورد بازرسی قرار گرفتند. همچنین در حوزه کشاورزی، ۱۱ هزار و ۳۰۰ حلقه چاه تحت کنترل شدید قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، در قالب طرح ۱۰۰ شب – ۱۰۰ بازدید، ۶۰ تیم عملیاتی شبانه در شهر گشت می‌زنند تا مصرف مراکز تجاری را پایش کنند؛ اقدامی که منجر به بازدید از هزاران مرکز تجاری و اصلاح مصرف در صدها پست برق شده است.

خط قرمز ۲۵ درجه

یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های سخنان دادخواه، تأکید بر عدالت در صرفه‌جویی بود. او با اشاره به اینکه بیش از ۹۰ درصد ادارات و بانک‌ها تحت کنترل هوشمند هستند، اعلام کرد که هفته گذشته، سرپرستی دو بانک بزرگ (ملت و صادرات) به دلیل عدم رعایت الزامات مدیریت مصرف و تنظیم نامناسب سیستم‌های سرمایشی، با محدودیت برق مواجه شدند.

‌او در این زمینه خط قرمز جدیدی به نام دمای ۲۵ درجه در دستگاه‌های سرمایشی را معرفی کرد. دادخواه تأکید کرد که در شرایط ناترازی، پذیرفتنی نیست که سیستم‌های سرمایشی بر روی دمای بسیار پایین (مانند ۱۸ درجه) تنظیم شوند. او صراحتاً اعلام کرد که هر درجه کاهش دما در کولرها، فشار مضاعفی را بر رگ‌های خسته شبکه وارد می‌کند که نتیجه آن، خاموشی‌های ناخواسته برای همگان خواهد بود.

‌مدیرعامل توزیع برق یادآور شد که مدیریت مصرف برق، یک بازی تک‌نفره نیست و تنها بر عهده شرکت توزیع نیست. عبور از دوره ناترازی انرژی، نیازمند یک پیمان اجتماعی است، پیمانی میان مردم، اصناف، ادارات و بانک‌ها.