تخریب شبانه یخچال کوهانستان اصفهان: زنگ خطر برای میراث قاجار

تخریب بخشی از یخچال تاریخی کوهانستان اصفهان، به عنوان یکی از آخرین نمونه‌های باقی‌مانده از یخچال‌های سنتی در این شهر، نگرانی‌های گسترده‌ای را مبنی بر تخریب شبانه آثار تاریخی برانگیخته است.

به گزارش وب سایت خبری اخبار اصفهان و به نقل از خبرگزاری ایسنا این حادثه، سرنوشت مشابهی را برای میراث فرهنگی اصفهان تداعی می‌کند، همانند آنچه بر سر حمام خسروآغا – یکی دیگر از آثار تاریخی قاجاری – آمد و به نابودی بخش‌هایی از آن منجر شد. در حالی که جستجوهای ترند روز مانند یخچال تاریخی کوهانستان، تخریب یخچال سنتی اصفهان و حفاظت آثار قاجاری ایران در حال افزایش است، این رویداد به یکی از موضوعات داغ اخبار میراث فرهنگی تبدیل شده و نیاز به اقدامات فوری برای جلوگیری از بحران تخریب بناهای تاریخی را برجسته می‌سازد.

یخچال تاریخی کوهانستان، که به عنوان تنها یخچال از یخچال‌های تاریخی باقی‌مانده از دوره قاجار در اصفهان شناخته می‌شود، اخیراً به ثبت ملی رسیده و نمادی از مهندسی سنتی ایرانی در ذخیره‌سازی یخ است. دو شب پیش، بخشی از دیوار این بنای تاریخی به صورت شبانه و توسط عوامل ناشناس، ظاهراً با استفاده از لودر، تخریب شد – اقدامی که کارشناسان آن را بخشی از تهدیدهای سیستماتیک علیه جاذبه‌های گردشگری تاریخی اصفهان می‌دانند.

یخچال‌های سنتی، به عنوان سازه‌های هوشمندانه متشکل از دیوارهای بلند و حفره‌های گودال‌مانند برای ذخیره برف و تبدیل آن به یخ طبیعی، پیش از گسترش برق و یخچال‌های صنعتی، نقش حیاتی در تأمین سرمای مورد نیاز مردم در مناطق گرمسیری مانند کویر مرکزی ایران ایفا می‌کردند. در این بناها، برف زمستانی در گودال‌های عمیق فشرده می‌شد و دیوارهای قطور اطراف با ایجاد سایه طبیعی، مانع از تابش مستقیم آفتاب می‌گشتند تا یخ ذخیره‌شده تا اواسط تابستان قابل استفاده باقی بماند – فناوری‌ای که امروزه در جستجوهای مرتبط با تاریخچه یخچال گبری، یخ‌سازی سنتی در قاجار و میراث کویر اصفهان، الهام‌بخش پژوهشگران و گردشگران است.