بهاي بهايي به اصفهان

امروز به نام مردي مزين است که نه تنها تمام اصفهان از خدمات وي سرشار است بلکه تمام مردم ايران از نبوغش بهره مند شده و هنوز بعد از گذشت چندين سال از حياتش، با ديدن آثار وي از او به نيکي ياد مي کنند. کمتر کسي است که در حرم امام رضا (ع) به بست شيخ بهايي سر نزده باشد و در کنار مزار اين مرد بزرگوار فاتحه اي نخوانده باشد.

بهاءالدين محمد بن‏ حسين عاملي، معروف به شيخ بهائي  دانشمند نامدار قرن دهم و يازدهم هجري است که در فلسفه، منطق، هيئت و رياضيات تبحر داشت و نه تنها سرآمد دوران خود بودبلکه هنوز دانش  ساخت برخي از آثارش، چون حمام شيخ بهايي کشف نشده است.از شيخ بهايي در حدود 95 کتاب و رساله  در سياست، حديث، رياضي، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسي و هنر و فيزيک  بر جاي مانده است.

هر چند شيخ بهايي در اصفهان متولد نشد اما آثار اين دانشمند بزرگ  در تمام اصفهان مشهود است. او در بعلبک متولد شد. شيخ بهايي دوران کودکي را در جبل عامل در ناحيه شام و سوريه زيست.

در 13 سالگي او و خانواده اش به ايران آمدند و در قزوين سکونت يافتند. بعد از فوت پدرش ، به اصفهان آمد و شخصيت علمي و ادبي و اخلاق و پارساي شيخ بهايي باعث شد تا از 43 سالگي شيخ‌الاسلام اصفهان شود و در پي انتقال پايتخت از قزوين به اصفهان (در 1006 قمري)، از 53 سالگي تا آخر عمر (75 سالگي) منصب شيخ‌الاسلامي پايتخت صفوي را در دربار مقتدرترين شاه صفوي، عباس اول برعهده داشته باشد.

 اين دانشمند بزرگ در مدت طول زندگي 75 ساله اش خدمات و آثاري براي مردم ايران بر جاي گذاشت که هزاران سال وقت لازم است تا به معرفت اين آثار دست پيدا کرد.تقسيم آب زاينده رود به محلات اصفهان  هنوز بعد از گذشت چندين سال باعث شده است تا اين شهر از شر سيل در امان باشد و حق آبه شيخ بهايي که البته چندين سال است از سوي مسئولين ناديده گرفته شده است برکات زيادي براي اصفهان و ديگر استان ها به همراه داشته اما ناديده گرفتن اين حق آبه خسارات جبران ناپذيري به شهر وارد آورده است.

کاريز زرين کمر در نجف آباد نيز از ديگر آثار وي در جريان آب است. مسجد امام اصفهان که از فاخر ترين آثار تاريخي کشور است به واسطه آثار شيخ بهايي شهرت بيشتري يافته است. تعيين سمت قبله مسجد امام به مقياس چهل درجه انحراف غربي از نقطه جنوب و خاتمه دادن به يك سلسله اختلاف نظر بود كه مفتيان ابتداي عهد صفوي راجع به تشخيص قبله عراقين در مدت يك قرن و نيم اختلاف داشته اند.

هم چنين ساخت ساعت مسجد که به وسيله نور و سايه ساعت دقيق را مشخص مي کند و به دستور شيخ بهايي در اين محل ساخته شده است. بعد از گذشت چندين سال از زيستن وي هنوز مناره هاي منارجنبان به ياد او سر به فلک کشيده اند و در حرکت هستند.

شيخ بهايي عالمي بود که در بيشتر عرصه هاي  علمي آثار فاخري دارد . يونسکو به دليل اين آثار فاخر سال 2009 را به نام شيخ بهايي نام گذاري کرده بود. بازگشت به عقب هميشه هم بد نيست .

گاهي اوقات بايد به پشت سر نگاه کرد و ديد چگونه دانشمندان کشورمان با از خود گذشتگي به خلق آثاري پرداخته اند که طي ساليان دراز هنوز مفيد است اما استفاده نمي شود.

طومار نامه شيخ بهايي آنچنان موشکافانه به تقسيم آب پرداخته است که تنها کاري که مي توان در حد اين طومار نامه انجام داد مهندسي معکوس و بست دادن آن به سراسر ايران است. شايد روزي برسد که ديگر خشک سالي و سيل را در کشور نبينيم.